Вход
Тыгран Саркісян: «Сёння ўсім краінам відавочна, што разам ім лягчэй пераадольваць складанасці і ствараць камфортныя ўмовы для грамадзян і бізнесу»

Тыгран Саркісян: «Сёння ўсім краінам відавочна, што разам ім лягчэй пераадольваць складанасці і ствараць камфортныя ўмовы для грамадзян і бізнесу»

12.11.2019
Вынікі развіцця еўразійскай інтэграцыі падвялі 11 лістапада ў Маскве на навукова-практычнай канферэнцыі «Новае вымярэнне еўразійскай інтэграцыі: вынікі пяцігоддзя Еўразійскага эканамічнага саюза» Старшыня Калегіі Еўразійскай эканамічнай камісіі (ЕЭК) Тыгран Саркісян, Старшыня Суда Еўразійскага эканамічнага саюза (ЕАЭС) Жалымбет Баішаў, дзяржаўны сакратар саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі Рыгор Рапота, Старшыня Выканаўчага камітэта – Выканаўчы сакратар Садружнасці Незалежных Дзяржаў Сяргей Лебедзеў, члены Калегіі (міністры) ЕЭК і прадстаўнікі навукова-экспертнай супольнасці краін ЕАЭС. Мадэратарам пленарнай сесіі выступіў дэкан факультэта сусветнай эканомікі і сусветнай палітыкі НДУ ВШЭ Сяргей Караганаў.


Арганізатары канферэнцыі – Еўразійская эканамічная камісія і НДУ «Вышэйшая школа эканомікі». Прадстаўнікі ЕЭК, органаў улады і акадэмічнай супольнасці краін ЕАЭС абмеркавалі развіццё Саюза і перспектывы інтэграцыі, выявілі шэраг праблемных кропак і вызначылі шляхі далейшага супрацоўніцтва пяці краін.


Адкрываючы канферэнцыю, Старшыня Калегіі ЕЭК Тыгран Саркісян адзначыў, што «Еўразійскаму эканамічнаму саюзу на нашай прасторы няма альтэрнатывы». Аб гэтым сведчыць сусветнае развіццё. Сёння ў свеце налічваецца каля 50 рэгіянальных эканамічных аб'яднанняў. Гэта глабальны трэнд, які пачаўся ў сярэдзіне мінулага стагоддзя. «Сёння ўсім краінам відавочна, што разам ім лягчэй пераадольваць складанасці і ствараць камфортныя ўмовы для грамадзян і бізнесу», – падкрэсліў Тыгран Саркісян.

Старшыня Калегіі ЕЭК паведаміў, што Камісія атрымлівае дзясяткі прапаноў аб супрацоўніцтве з боку рэгіянальных аб'яднанняў, якія зацікаўлены ў дыялогу з ЕАЭС; заключаюцца мемарандумы аб узаемадзеянні. У прыватнасці, нядаўна ў Сочы быў падпісаны Мемарандум аб узаемаразуменні з Афрыканскім саюзам. «ЕАЭС з'яўляецца адным з найбольш інтэграваных рэгіянальных аб'яднанняў, Саюз – на другім месцы пасля Еўрапейскага саюза», – адзначыў кіраўнік Калегіі ЕЭК.

Сярод дасягненняў Саюза Тыгран Саркісян назваў фарміраванне наднацыянальнага органа – ЕЭК. Сярод мэт Камісіі – забеспячэнне свабоднага руху тавараў, паслуг, капіталу і рабочай сілы. У саюзным Дагаворы існуюць пэўныя тэрміны па рэалізацыі гэтых свабод. Да 2025 года павінны быць запушчаны ўсе механізмы, закладзеныя ў гэтым ключавым дакуменце ЕАЭС. У прыватнасці, гэта фарміраванне агульнага рынку электраэнергіі, газу, нафты і нафтапрадуктаў, транспарту і фінансавага рынку.

Хоць да шэрагу пастаўленых мэт ЕАЭС у значнай ступені наблізіўся, яшчэ ёсць значная колькасць нявырашаных пытанняў, якія стаяць на парадку Камісіі. Перш за ўсё, гэта пераадоленне недаінтэграцыі, звязанай з існаваннем бар'ераў, выключэнняў, абмежаванняў на шляху фарміравання агульнага рынку ЕАЭС. На гэтую задачу рэгулярна звяртаюць увагу кіраўнікі дзяржаў ЕАЭС.


Тыгран Саркісян распавёў у сувязі з гэтым, што ЕЭК выступіла з прапановай гарманізаваць нацыянальныя заканадаўствы для правядзення ўзгодненых палітык і спынення з'яўлення новых перашкод. «У бягучым годзе ў кааперацыі з парламентамі краін ЕАЭС Камісія распрацавала праграму гарманізацыі па 18 накірунках, якія зафіксаваны ў саюзным Дагаворы, дзе мы павінны сумесна рухацца наперад. Гэта стратэгічны напрамак паглыблення нашай інтэграцыі», – заявіў Тыгран Саркісян.


Аднак самы важны патэнцыял ЕАЭС – гэта чалавечы капітал. «Будучыня нашага інтэграцыйнага аб'яднання шмат у чым звязана з тым, як мы будзем уключаць у гэты праект нашу моладзь, ці зможам мы заразіць ідэяй еўразійскай інтэграцыі, данесці да іх усе тыя мэты і задачы, якія стаяць перад нашым маладым аб'яднаннем, – распавёў кіраўнік Калегіі ЕЭК. – Таму мы надаём вельмі важнае значэнне дыялогу з Вышэйшай школай эканомікі, іншымі нашымі партнёрамі – ВНУ краін ЕАЭС, якія вывучаюць еўразійскі парадак і рыхтуюць спецыялістаў. Мы перыядычна праводзім з імі сустрэчы, семінары, аналітычныя сесіі. Мы спадзяемся, што, дзякуючы гэтаму руху, мы зможам сфарміраваць еўразійскую эліту, што будзе з'яўляцца рухаючай сілай, паслужыць умацаванню, хуткаму прасоўванню наперад нашага праекта».


Гаворачы аб дасягненнях ЕАЭС на міжнародным трэку, Тыгран Саркісян сказаў, што тут ЕЭК перададзены як паўнамоцтвы, так і інструменты, правы па іх рэалізацыі. Заключаны мемарандумы аб супрацоўніцтве з інтэграцыйнымі аб'яднаннямі, паспяхова вядуцца гандлёвыя перамовы па фарміраванні зон свабоднага гандлю (ЗСГ). Ужо функцыянуе ЗСГ з В'етнамам. Пачало працаваць Часовае пагадненне, якое вядзе да ўтварэння зоны свабоднага гандлю з Іранам, Пагадненне аб гандлёва-эканамічным супрацоўніцтве з Кітаем. Заключаны пагадненні аб ЗСГ з Сінгапурам, Сербіяй. ЕЭК вядзе перамовы з Егіптам, Індыяй, Ізраілем. Гэта прыярытэтныя краіны, якія вызначаны прэзідэнтамі краін Саюза.

Пры гэтым кіраўнік Калегіі ЕЭК адзначыў існуючую пэўную асіметрыю паміж мэтамі, якія пастаўлены перад інтэграцыйным аб'яднаннем, і інструментамі, правамі, паўнамоцтвамі, якія перададзены Камісіі. «Мы бачым, дзе няма паўнамоцтваў у ЕЭК, ідзе павольнае прасоўванне наперад, назіраецца забюракратызаванасць працэдур узгаднення пазіцый краін, у выніку чаго мы бачым, што з'яўляецца пэўны скепсіс, крытыка, што мы недастаткова хутка і эфектыўна прасоўваемся наперад. Гэтую тэму мы абмяркоўваем на ўзроўні прэм'ераў, прэзідэнтаў, якія паўнамоцтвы трэба перадаць наднацыянальнаму органу з тым, каб наш Саюз быў бы больш эфектыўным. Мы спадзяемся, што ў рамках сённяшняга форуму гэтая тэма будзе абмяркоўвацца, і вашы рэкамендацыі і прапановы, безумоўна, нам дапамогуць у прасоўванні нашага праекта наперад», – падкрэсліў Тыгран Саркісян.

Старшыня Калегіі ЕЭК заклікаў навукова-экспертную супольнасць удзельнічаць у абмеркаванні новых ідэй і прапаноў, якія атрымлівае Камісія, у тым ліку, ад бізнесу, краін ЕАЭС.


Дэкан факультэта сусветнай эканомікі і сусветнай палітыкі НДУ ВШЭ Сяргей Караганаў падкрэсліў, што «апошнія два гады былі адзначаны значна большай актыўнасцю ЕЭК і, адпаведна, падтрымкай нашай навуковай супольнасці, што звязана, у тым ліку, у значнай ступені з дзейнасцю Тыграна Сурэнавіча».

Старшыня Суда ЕАЭС Жалымбет Баішаў распавёў, з якой мэтай быў створаны Суд ЕАЭС. Пытаннем правільнага вытлумачэння і прымянення Дагавора аб ЕАЭС – кадыфікаванага юрыдычнага дакумента – займаецца спецыяльна створаны ў рамках ЕАЭС судовы орган. Суд абараняе тыя дамоўленасці, якія паміж сабой вызначылі дзяржавы. Гэты орган займаецца не толькі кантролем адпаведнасці любых нарматыўна-прававых актаў, прынятых у рамках ЕАЭС, але і практычнай абаронай праў гаспадарчых суб'ектаў. У распараджэнні Суда – таксама разгляд спраў па антыманапольных пытаннях і па пытаннях прымянення штрафных санкцый, мытнага рэгулявання. Г.зн. увесь эканамічны блок, які аспрэчваецца гаспадарчымі суб'ектамі ў адносінах да прынятых у рамках ЕАЭС рашэнняў, уваходзіць у кампетэнцыю Суда. Па словах Жалымбета Баішава, замежныя дзяржавы і міжнародныя аб'яднанні, якія маюць дачыненне да суда, станоўча ацэньваюць наяўнасць Суда ЕАЭС і яго кампетэнцыю.


Старшыня Суда ЕАЭС прапанаваў для азнаямлення моладзі краін Саюза з дзейнасцю Суда ЕАЭС увесці ў ВНУ спецыяльны курс права Еўразійскага саюза. Ён таксама выступіў з ініцыятывай распавесці аб еўразійскім правапарадку ў рамках ЕАЭС і «падумаць аб стварэнні пры Судзе або з удзелам Суда арбітражнага цэнтра, які б заваяваў такое ж прызнанне, скажам, як Лонданскі і іншыя, і нашыя гаспадарчыя суб'екты маглі б звяртацца ў гэты орган. Тады была б забяспечана аб'ектыўнасць, якую мы часта хочам бачыць у вырашэнні міжнародных спрэчак».


На думку дзяржаўнага сакратара Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі Рыгора Рапоты, сённяшняя канферэнцыя – гэта крок у правільным накірунку. Ён адзначыў, што падтрымка экспертнай супольнасці неабходна для развіцця інтэграцыі. Пры гэтым неабходна ацэньваць тую цану, якую кожная дзяржава гатова плаціць у рамках інтэграцыйных працэсаў. Будучыня ЕАЭС заключаецца ў аб'яднанні намаганняў у стваральнай дзейнасці, лічыць Рыгор Рапота. Ён таксама прапанаваў пастаянна шукаць магчымасці ўзаемадзеяння з іншымі інтэграцыйнымі аб'яднаннямі.


Старшыня Выканаўчага камітэта – Выканаўчы сакратар Садружнасці Незалежных Дзяржаў Сяргей Лебедзеў адзначыў, што Садружнасць Незалежных Дзяржаў і ЕЭК рэалізуюць два мемарандумы аб узаемадзеянні. У мінулым годзе дакумент быў абноўлены. Ён адлюстроўвае новыя рэаліі і абставіны і эфектыўна рэалізуецца, на думку Выканаўчага сакратара СНД.

Сяргей Лебедзеў высока ацаніў вопыт узаемадзеяння з ЕЭК і ў цэлым дзейнасць Камісіі: «Той вопыт, які напрацаваны з калегамі ЕЭК, для нас бясцэнны. Я з вялікім задавальненнем ацэньваю вопыт працы нашых калег як вельмі станоўчы. Доказам з'яўляецца тое, што яны прайшлі інтэграцыйны шлях значна хутчэй, чым той жа шлях краіны ЕС. Яны рухаюцца хутчэй. Гэта сведчыць аб паспяховасці праекта. У яго добрыя перспектывы. І той факт, што зацікаўленасць у далучэнні ЕАЭС праяўляюць многія дзяржавы свету, – гэта таксама гаворыць аб тым, што ЕАЭС – паспяховае аб'яднанне».

Прарэктар НДУ ВШЭ Іван Прастакоў сказаў, што тэматыка еўразійскай інтэграцыі для Вышэйшай школы эканомікі з'яўляецца адным з прыярытэтных накірункаў у экспертнай працы. Еўразійская інтэграцыя знаходзіцца ў цэнтры ўвагі даследчыкаў, навукоўцаў ВНУ. «Для нас важна фарміраванне еўразійскага маладога пакалення», – заявіў ён.


«Вялікая Еўразія – гэта не проста нейкі палітычны лозунг, гэта наш эканамічны інтарэс, заснаваны на адкрыцці рынкаў цікавых для нас партнёраў, павышэнні эканамічнай і інфраструктурнай узаемазвязанасці, развіцці міжнароднай кааперацыі. Гэта сістэмны інструмент падтрымкі нашага экспарту», – адзначыла член Калегіі (міністр) па гандлі ЕЭК Вераніка Нікішына.

У сваім дакладзе член Калегіі (міністр) па мытным супрацоўніцтве ЕЭК Нурлан Акматаў звярнуў увагу на той факт, што еўразійская інтэграцыя пачалася з мытнага адміністравання. Таму заканамерна, што адзінае мытнае рэгуляванне ў Саюзе, які адзначыў сваё пяцігоддзе, – гэта сфера, дзе дасягнуты высокі ўзровень уніфікацыі і ўзгодненасці дзеянняў. На думку міністра, адзіныя правілы мытнага рэгулявання ў дзяржавах-членах спрыяюць эканамічнаму росту, паляпшэнню бізнес-клімату і павышэнню транзітнай і інвестыцыйнай прывабнасці Саюза.


Па словах члена Калегіі (міністра) па канкурэнцыі і антыманапольным рэгуляванні Камісіі Серыка Жумангарына, вялікае значэнне зараз займае ўдасканаленне нарматыўнай прававой базы ЕАЭС, укараненне інструментаў папярэджання і засцярогі.

Міністр ЕЭК таксама распавёў аб супрацоўніцтве з Інстытутам права і развіцця ВШЭ – СКОЛКАВА, у рамках якога па замове Камісіі ў бягучым годзе інстытутам была выканана НДР на тэму «Аналіз заканадаўства і правапрымяняльнай практыкі дзяржаў-членаў ЕАЭС і Еўразійскага эканамічнага саюза па пытаннях прыцягнення да адказнасці і вызвалення ад яе за парушэнне антыманапольнага заканадаўства, разгляд міжнароднага вопыту».

Даведка

У праграме канферэнцыі – абмеркаванне ключавых прыярытэтаў еўразійскага парадку:

• ЕАЭС і знешні свет: інтэграцыя ва ўмовах глабальнага ўздыму пратэкцыянізму;

• Еўразійскае асяроддзе супрацоўніцтва («soft infrastructure»): гарманізацыя нацыянальнага заканадаўства і павышэнне якасці наднацыянальнага рэгулявання як інструмент забеспячэння эфектыўнага функцыянавання агульных (адзіных) рынкаў у рамках ЕАЭС;


• Еўразійскае асяроддзе супрацоўніцтва («hard infrastructure»): энергетыка, інфраструктура, прамысловасць і аграпрамысловы комплекс, еўразійскія брэнды;

• Лічбавае вымярэнне еўразійскай інтэграцыі.