Вход
Інтэрв’ю Міністра па канкурэнцыі і антыманапольным рэгуляванні ЕЭК Нурлана Алдабергенава парталу Капітал. Kz: «Зараз важна гарманізаваць законы краін МС»

Інтэрв’ю Міністра па канкурэнцыі і антыманапольным рэгуляванні ЕЭК Нурлана Алдабергенава парталу Капітал. Kz: «Зараз важна гарманізаваць законы краін МС»

30.10.2012
Заканадаўчая праца краін-удзельніц Адзінай эканамічнай прасторы ідзе па запланаваным графіку. Першаступеннымі задачамі на бліжэйшы год, паводле слоў Нурлана Алдабергенава, члена калегіі (міністра) па канкурэнцыі і антыманапольным рэгуляванні Еўразійскай эканамічнай камісіі, стануць гарманізацыя заканадаўства і павышэнне канкурэнтаздольнасці айчынных вытворцаў прадуктаў і паслуг.
 
– Нурлан Шадыбекавіч, Еўразійская эканамічная камісія функцыянуе ўжо год. Ці можна падводзіць нейкія вынікі?
 
– У пачатку хачу нагадаць, што Еўразійская эканамічная камісія была створана 1 студзеня бягучага года. Гэта наднацыянальны орган, які вырашае ў асноўным эканамічныя пытанні. У цяперашні час у нас няма межаў, і паколькі яны адкрыты, ідзе актыўны тавараабмен. За апошні год яго аб’ём значна павялічыўся. Гэта вялікае дасягненне, і гэта толькі пачатак вялікай інтэграцыі, якую мы першапачаткова закладвалі ў пытаннях супрацоўніцтва. Кожнае адкрыццё межаў – гэта найбольшае дасягненне ў вырашэнні пытанняў гандлю той ці іншай дзяржавы. Гэта дае магчымасць прадпрымальнікам свабодна перамяшчацца з адной краіны АЭП у іншую. Але ў той жа час у краін-удзельніц узнікаюць наступныя пытанні: якім будзе заканадаўства і як будзе працаваць прававое поле ў межах супрацоўніцтва. У першую чаргу, на наш погляд, павінна прайсці гарманізацыя заканадаўства Расіі, Беларусі і Казахстана.

– Што падразумяваецца пад гарманізацыяй заканадаўства трох краін у галіне канкурэнтнай палітыкі?

– Мы павінны адаптаваць нашы законы. Калі, напрыклад, прадпрымальнік з Беларусі ведае правілы бізнесу на сваім рынку, ведае паводзіны суб’ектаў, ведае, якія існуюць меры барацьбы з парушэннямі і вырашае наладзіць бізнес у Расіі, то сутыкаецца ўжо з іншымі правіламі. Для таго, каб аблегчыць таваравытворцам жыццё і для таго каб тавараабмен ішоў пераважна ў прававым полі, першая задача, якая стаіць перад намі, гэта гарманізацыя заканадаўства ў галіне канкурэнтнай палітыкі. Паміж Казахстанам, Беларуссю і Расіяй ёсць пагадненне, якое прадугледжвае рашэнне пытанняў гарманізацыі. Да ліпеня наступнага года плануем гарманізаваць заканадаўства ў галіне антыманапольнай палітыкі. Закон аб канкурэнцыі ў трох дзяржаў ёсць, але з ім таксама патрабуецца правесці працу. Першая з дзяржаў, якая ўжо будзе прымаць закон з папраўкамі аб канкурэнцыі з улікам тых патрабаванняў, якія прад’яўляюць Адзіная эканамічная прастора, Еўразійская эканамічная камісія на прадмет гарманізацыі, гэта Рэспубліка Казахстан. Думаю, што ў бліжэйшыя месяцы будзе выносіцца на абмеркаванне закон аб канкурэнцыі з улікам новых паправак.

На другім месцы ідзе Беларусь. Там закон аб канкурэнцыі з улікам патрабаванняў гарманізацыі разглядаецца ва ўрадзе. У Расійскай Федэрацыі закон зараз знаходзіцца ў федэральных органах, на разглядзе выканаўчай улады. Гэтая праца – першы этап гарманізацыі. Да ліпеня наступнага года ўсе тры краіны-ўдзельніцы павінны цалкам гарманізаваць антыманапольнае заканадаўства і зафіксаваць дату выканання. Наступная задача – ліквідацыя бар’ераў. Менавіта для гэтага і была створана камісія. Бар’еры бываюць на заканадаўчым узроўні, на ўзроўні пастановы ўрада, на ўзроўні ведамасных актаў і актаў цэнтральных выканаўчых органаў. Гэтую задачу мы таксама павінны вырашыць да ліпеня наступнага года. У кастрычніку наступнага года, паколькі мы ўжо гарманізуем наша заканадаўства, кіраўнікамі трох дзяржаў будзе прыняты дакумент, дзе зафіксуецца факт выканання гэтых відаў работ.


– Як вырашаюцца пытанні адзінай канкурэнтнай палітыкі на тэрыторыі МС? У чым заключаецца праца камісіі?

– Еўразійская эканамічная камісія мае некалькі асноўных напрамкаў, па якіх вядзе працу. Гэта пытанні эканомікі, інтэграцыі, мытнай палітыкі, тэхнічнага рэгулявання, транспарта, энергетыкі, антыманапольнага заканадаўства. Усе гэтыя напрамкі вельмі важныя. І адным з важных напрамкаў таксама з’яўляецца канкурэнтная палітыка. Гэта пытанні антыманапольнага рэгулявання, гэта значыць, меры барацьбы, правілаў паводзін на рынку суб’ектаў. Таксама пытанні цэнавага рэгулявання, тарыфнай палітыкі, уносяцца і разглядаюцца пытанні дзяржаўных закупак. Паколькі межы ў нас адкрыты, таму кожны прадпрымальнік, кожная юрыдычная ці фізічная асоба хочуць удзельнічаць у разнастайных конкурсах, якія праводзіць тая ці іншая дзяржава.

– Якія адрозненні ў дзяржаўным антыманапольным рэгуляванні Казахстана, Расіі і Беларусі?

– Законы вельмі блізкія. Істотных адрозненняў у гэтым плане няма. Напрыклад, у Расіі выпадак злоўжывання дамінуючым становішчам прымаецца і ў Казахстане, і ў Расіі – да 10% ад атрыманага неабгрунтавана прыбытку. У законе Беларусі – да 15%. Лічбы не зусім адрозніваюцца. Наша задача іх зблізіць. Іншае пытанне – перашкоды ў галіне ліцэнзавання. У сённяшні час, дапусцім, і Казахстан, і Беларусь свабодна рэалізуюць тытунёвыя вырабы на тэрыторыі Беларусі, але паколькі гэтая галіна ліцэнзуецца, яе спачатку неабходна атрымаць.Тут могуць узнікнуць адміністрацыйныя перашкоды. Або, напрыклад, юрыдычныя паслугі. Казахстанскі юрыст у Беларусі працаваць не зможа, таму што яму таксама неабходна будзе атрымаць ліцэнзію. Вось гэтыя ўсе бар’еры неабходна абмяркоўваць і выроўніваць.

– Існуе меркаванне, што за аснову дакументаў, якія прымаюцца ў межах фарміравання адзінай канкурэнтнай палітыкі, бярэцца антыманапольнае заканадаўства адной з краін-удзельніц Мытнага саюза.

– Гэтае пытанне часта задаюць. Нельга сказаць, што заканадаўства нейкай адной з трох краін лепшае. Напрыклад, возьмем Рэспубліку Беларусь. Тут антыманапольнае заканадаўства вельмі жорсткае, з вялікімі штрафамі і практычна ўведзена дзяржаўнае цэнавае рэгуляванне. Таму ў дадзенай частцы ўсё рэгламентавана. Мы разумеем, што, з аднаго боку, трэба зрабіць нормы больш свабоднымі. Але, з другога боку, жорсткае рэгламентаванне робіць больш жорсткім парадак і ўмацоўвае яго.

– Якія меры стрымання будуць прымацца ў адносінах да парушальнікаў антыманапольнага заканадаўства?

– Пры парушэнні суб’ектам антыманапольнага заканадаўства прымяняецца штрафная санкцыя. Гэта 10% ад аб’ёму атрыманага даходу. У цяперашні час яна дзейнічае і застанецца ў дадзеных законапраектах. Але неабходна ўводзіць больш мяккія меры, такія, як перасцярога, папярэджанне. Гэта прафілактычныя меры, якія хоць бы на пэўным этапе крыху выхоўваюць. Зараз у гэтым плане адпаведны законапраект праходзіць абмеркаванне. Калі мы прымем гэтыя нормы, канкурэнцыя паміж краінамі палепшыцца, выйдзе на больш высокі ўзровень.

– Расшырэнне рынку, безумоўна, прывяло да ўзмацнення канкурэнцыі. Ці вытрымае Казахстан націск бізнесменаў астатаніх краін-удзельніц АЭП?

– Гэта добрае пытанне, і яно даволі часта абмяркоўваецца ў прэсе. Мы зараз можам зайсці ў краму і ўбачым павелічэнне асартыменту прадуктаў. Для спажыўцоў гэта добра. Калі, вядома, не глядзець на такія эканамічныя з’явы, як інфляцыя, падняцце цэн на электраэнергію ці ГЗМ. Але ў гэтым плане перад вытворцамі зараз ставіцца вельмі сур’ёзная задача. Яны павінны быць ужо канкурэнтаздольнымі. У гэтых умовах яны павінны ўмець весці барацьбу, быць больш інавацыйнымі, павінны канкурыраваць, асвойваць рынкі. Перад нашымі бізнесменамі, прадпрымальнікамі задача павінна стаяць нават не як у абарончай частцы, а павінна стаяць наступальная задача ўваходжання ў рынкі іншых дзяржаў. Тады мы зможам быць канкурэнтаздольнымі.

– Як Вы ацэньваеце актыўнасць нашых бізнесменаў, іх зацікаўленасць?

– Дынаміка станоўчая. Думаю, што карціна будзе вымалёўвацца пасля заканчэння года. Пакуль што мы бачым павелічэнне асартыменту, а даваць ацэнку прадпрымальнікам яшчэ рана. Яны павінны адаптавацца, перанастроіцца. У гэтым выпадку можна будзе даваць ацэнку. Зараз воляй нашых дзяржаў створаны ўсе ўмовы, рынкі адчынены, прававое поле адпрацоўваецца, якія ёсць перашкоды – знішчаюцца. Усё робіцца для нашых прадпрымальнікаў.

Мірыям Біжыкеева​