Жүйеге кіру
Одақтық дәрі-дәрмек нарығы: алғашқы нәтижелер және алғашқы сын-тегеуріндер

Одақтық дәрі-дәрмек нарығы: алғашқы нәтижелер және алғашқы сын-тегеуріндер

Фото 1.jpg
23.10.2019

Мәскеуде 22-23 қазанда өткен «Дәрілік заттардың бірыңғай нарығын құру кезінде реттеуші талаптарды үйлестіру – ЕАЭО пен ЕО тәжірибесі. Мүмкіндіктер мен сын-тегеуріндер, құқық қолданудың негізгі мәселелері» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясында Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) өкілдері мен Еуразиялық экономикалық одақ елдерінің уәкілетті органдары, фармацевтикалық нарыққа қатысушылармен бірлесіп, бүгінде қол жеткізілген практикалық нәтижелерді талқылады, сондай-ақ, оның мінсіз жұмысын қамтамасыз ету үшін қосымша назар аударуды талап ететін проблемалық сәттерді белгіледі.

 

Пленарлық отырыста сөз сөйлеген ЕЭК Техникалық реттеу және аккредитация департаменті директорының орынбасары Жаңыл Жүсіпова былай деп атап көрсетті: «Еуразиялық экономикалық комиссия барлық тараптармен бірге ауқымды жұмыстар жасады. Оның негізін бірыңғай нарықтың іркіліссіз функциясын және оған дәрі-дәрмек жеткізуді қамтамасыз ететін үш жүйе құрайды. Бұл, біріншіден, 47 нормативтік актілерден тұратын нормативтік құжаттар жүйесі. Екіншіден, дәрі-дәрмек қауіпсіздігі үшін халықаралық қадағалау жүйесіне толықтай интеграцияланған, дәрілік заттар мен медициналық бұйымдар бойынша, 34 анықтамалық пен сыныптауыштан тұратын, өңірлік құрылым деңгейінде алғаш рет құрылған бірыңғай кодтау жүйесі. Және үшіншіден, дәрілік заттар тізілімінен және онымен байланысты ақпараттық базалардан тұратын бірыңғай ақпараттық жүйе. Ол дәрілік заттарға арналған тіркеу құжаттамасына ашық трансшекаралық бақылауды жүзеге асыруға мүмкіндік береді және дәрілік заттардың сапасын, қауіпсіздігін және тиімділігін зерттеу нәтижелерін өзара танудың негізі болып табылады».

Еуразиялық экономикалық одақтың бірыңғай ақпараттық жүйесіне енгізілген, сарапшылардың жария есептері, тіркеу процесі ашықтығының негізіне айналды. Дәрі-дәрмекті тұтынушылар, дәрігерлер мен пациенттер Есеп арқылы дәрілік заттарды бағалау нәтижелерімен, оның әсерінің дәлелділігімен, мүше-мемлекеттер денсаулық сақтау министрліктерінің және сараптық ұйымдарының осы дәрілік заттарға қойған қауіпсіздік бағасымен таныса алады.

Ресейлік медициналық құралдарды қолдану ғылыми орталығы сараптамасының директоры Юрий Олефир конференцияға қатысушылар назарын, 2025 жылға қарай одақтық тіркеу шеңберінде дәрі-дәрмек айналысына іркіліссіз өтуді қамтамасыз ету мақсатында, дәрілік заттарды тіркеу үшін жыл сайын 2000-2500 өтініш беру қажеттігіне аударды. Қазақстан өкілі Тимур Жиенбаев дәрілік заттарды бағалау кезінде туындайтын, негізгі ескертпе-ұсыныстарға тоқталды, ал беларуссиялық инспекторат басшысы Елена Лавник ЕАЭО-ның тексеру процедурасы туралы айтып өтті.

Пленарлық мәжілісте сондай-ақ, Арменияның реттеуші органының өкілі Татевик Ерицян Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) немесе Халықаралық үйлестіру кеңесінің (ICH) саралау процедурасынан өткен дәрілік заттар үшін тіркеу процедурасын жеңілдету қажеттігі туралы бастама көтерді.

Дәрілік заттар бірыңғай нарығының артықшылығын бағалай отырып, Жаңыл Жүсіпова былай деп атап көрсетті: «Біріншіден, Одақта дәрілік заттар қиындықпен шыққан және көбіне мұндай нарықты игеруге мүдделі болмаған н шағын нарық ұтысқа шығады. Нарықтың жаһандануы ірі елдердің ғана емес, шағын нарықтың да дәрі-дәрмекке қол жеткізуіне жол ашады. Алайда, бірыңғай нарықты осы тұрғыдан ғана қарастыру қате болар еді: ірі фармацевтикалық нарығы бар елдер үшін бірыңғай кеңістік мемлекетаралық кооперация нарығын дамытуға мүмкіндік береді, сондай-ақ, логистикалық жүйе, жасанды интеллект және интернет технологиялар жүйесі сияқты – сабақтас салалардың дамуын ынталандырады. Аталған осы процестер нәтижесі, пациент өмірі сапасының артуына, диагностика жүйесінің қайта жаңаруына алып келеді және адамдардың әртүрлі сырқаттардан емделуіне көмектеседі».​