Жүйеге кіру
ЕАЭО мен Иран сауданың жеңілдетілген шарттарына көшеді

ЕАЭО мен Иран сауданың жеңілдетілген шарттарына көшеді

28.10.2019
27 қазанда Уақытша келісім күшіне енді, бұл Еуразиялық экономикалық одақ (ЕАЭО) пен Иран арасында еркін сауда аймағының құрылуына әкелді. 
 
Естеріңізге сала кетейік, 28 тамызда ЕЭК штаб-пәтерінде өткен Еуразиялық экономикалық комиссия (ЕЭК) Алқасының Төрағасы Тигран Саркисян мен Иран Ислам Республикасының Ресей Федерациясындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі Мехди Санаидің кездесуі барысында қажетті рәсімдердің аяқталғаны туралы ноталармен алмасылды.
 
«Біз ЕАЭО мен Иранның бизнес қауымдастықтарының сауданы дамытуға деген қызығушылығының артып отырғанының куәсі болып отырмыз. Қазірдің өзінде 2018 жылдың қорытындысы бойынша Иран экспорттаушылары біздің Одаққа жеткізілімдерді 27%-дан астамға ұлғайтты, ал біздің елдеріміз арасындағы сауда 2,7 млрд АҚШ долларынан асады. Өз кезегінде, үстіміздегі жылдың қаңтар-тамыз айларында ЕАЭО-дан Иранға жеткізілімдер 17%-дан астама өсті, осы кезең ішінде тауар айналымы 2 млрд АҚШ долларынан асты. Келісімнің жұмыс істеуі осы трендті нығайтуға қажетті жағдайлар туғызатынына сенімдіміз», - деп хабарлады Тигран Саркисян.
 
Күшіне енген сауда келісімі өнімді шектеулі қамтуды көздейді, бірақ ЕАЭО экспортының жалпы көлемінің 55%-ын құрайтын сатылатын өнімнің барлық дерлік негізгі түрлерін қамтиды (2016–2018 жылдардағы сауда статистикасының деректері). Бұл ауыл шаруашылығы және өнеркәсіптік тауар топтары. Басым импорттық орнын толтыру Иранның ЕАЭО-ға жалпы өнім жеткізуінің 49%-ын құрайды.
 
ЕАЭО елдерінің экспорттаушыларына артықшылық берілетін өнімдердің тізбесіне ет және май өнімдері, кондитерлік өнімдер мен шоколадтың жекелеген түрлері, сондай-ақ металдар, косметика, электрондық және механикалық жабдықтардың жекелеген түрлері кіреді.
                                    
Иран тарабына азық-түліктің, ең алдымен көкөністердің, жемістердің, кептірілген жемістердің, сондай-ақ құрылыс материалдары, ыдыс-аяқ, кілемдер, кейбір түрлі-түсті металл өнімдерінің кеңейтілген тізіміне тарифтік преференциялар ұсынылады.
 
Келісім кедендік баждарды төлеуді үнемдеуге мүмкіндік беретіндігіне қосымша, құжат ДСҰ ережелеріне негізделген ашық және болжамды сауда шарттарын қамтамасыз ету арқылы өзара сауда қатынастарын дамытуға қосымша ынталандырады. Атап айтқанда, келісім тараптары ЕАЭО мен Иран арасында саудаланатын барлық тауарларға ұлттық режимді және біршама қолайлы режимді қамтамасыз етеді; тауарлардың импортына байланысты барлық алымдар кедендік ресімдеуге көрсетілген қызметтердің құнынан асып кетпеуі қажет; сауданы шектейтін негізсіз тарифтік емес шаралар келісімде көрсетілген тауарларға қолданылмауы керек. Мұндай талаптар ДСҰ заңнамасындағы ең маңызды құқықтың бірі болып табылады және елдер арасындағы сауда режимінің болжамдылығын қамтамасыз етеді.
 
ЕАЭО елдері де, Иран да өзара тиімді ынтымақтастықты дамытуға үлкен мән береді. Иран Ислам Республикасының Президенті Хасан Руханидің үстіміздегі жылдың 1 қазанында Ереванда өткен Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңестің отырысына қатысуы осының дәлелі.
 
Анықтама
 
2018 жылғы 17 мамырда Астана экономикалық форумы аясында бірінші тараптан Еуразиялық экономикалық одақ пен оған мүше мемлекеттер және екінші тараптан Иран Ислам Республикасы арасында еркін сауда аймағын құруға әкелетін уақытша келісім жасалды. Кейіннен келісімді ЕАЭО елдері мен Иран бекітті. Одақ үшін міндетті келісім туралы шешімді мемлекет басшылары деңгейінде Жоғары Еуразиялық экономикалық кеңес қабылдады.

Келісімнің өзі, сондай-ақ оның негізгі ережелері туралы анықтамалық ақпарат Еуразиялық экономикалық комиссияның сайтында орналастырылған.​