Sign In
ЕЭК картофель коңуздарына жана шиш тумшук коңуздарга укуктук бөгөт коет

ЕЭК картофель коңуздарына жана шиш тумшук коңуздарга укуктук бөгөт коет

28.09.16

27-сентябрда Евразия экономикалык комиссиясынын Коллегиясы фитосанитардык тематика боюнча бир катар тескемелерди кабыл алды. Евразия экономикалык биримдигинин карантиндик объекттеринин бирдиктүү тизмеси; Евразия экономикалык биримдигинин бажы чек арасында жана бажы аймагында карантиндик продукцияларга жана карантиндик объекттерге карата коюлуучу бирдиктүү карантиндик фитосанитардык талаптар; Евразия экономикалык биримдигинин бажы аймагында өсүмдүктөрдүн карантинин камсыздоонун бирдиктүү эрежелери жана ченемдери жактырылды. 

Бул документтер Бирдиктүү тизмеге киргизилген карантиндик объекттерге карата карантиндик продукцияны ташып киргизүүгө жана жылдырууга бирдиктүү талаптарды, ошондой эле Биримдикке алардын киргизилишине жана таркалышына жол бербөө боюнча процедураларга бирдиктүү ык-амалдарды аныктайт. 

Карантиндик объекттер - Армения, Беларуска, Казакстанга, Кыргызстанга же Россияга алынып келинген, өсүмдүктөрдөн жасалган продукцияга зыян келтирүүгө жөндөмдүү курт-кумурскалар, өсүмдүктөр же башка организмдер.

Учурда Биримдик өлкөлөрүндө азырынча карантиндик объекттердин улуттук тизмелери жана улуттук карантиндик фитосанитардык талаптар колдонулуп келет. Бул жагдай Биримдиктин бажы чек арасында көзөмөл жүргүзүүдө карантиндик продукциянын фитосанитардык абалын баалоодо айырмачылыктарды аныктап, алардын Биримдиктин бир мамлекетинен башка мамлекетине жылуусун чектейт.

Чет өлкөлүк кооптуу курт-кумурскалардын олуттуу зыянынын классикалык мисалы - колорадо коңузу, ал бир убакта азыркы Биримдиктин өлкөлөрүнө Түндүк Америкадан келген жана азыр картофель талааларына зыян келтирет. Улуттук тизмелерге кирген карантиндик объекттердин кирүүсүнөн улам, картофель боюнча жылдык экономикалык коромжуларды (Россиянын аймагында гана жана кээ бир түрлөрү боюнча эле),  окумуштуулар мындайча баалашат.   Картофель коңузу - жылына айыл чарбачылыгына 11,4 млдр рубль, анд картофель шиш тумшук коңуздары - 45,1 млдр рубль зыян келтириши мүмкүн. Ал эми сөңгөк кызыл карагай нематодасы (стволовая сосновая нематода) - 435 млдр рублга чейин зыян келтириши ыктымал. Статистика боюнча, бул зыяндуу курт-кумурскалар көбүнчө Түндүк Америкадан таркалат (60%), экинчи орунда - Чыгыш Азия (30% көбүрөөк).

Евразия экономикалык биримдигинде зыянкечтердин таркалуусун карантиндик фитосанитардык чаралардын комплекси токтотушу керек, алардын маанилүү бөлүгү Бирдиктүү тизмени, Бирдиктүү талаптарды жана бирдиктүү эрежелерди жана ченемдерди кабыл алуу болуп саналат.  Бул Евразия экономикалык биримдигинин карантиндик өсүмдүктөр чөйрөсүндө бирдиктүү ченемдик-укуктук базасын бекемдейт жана Биримдиктин аймагы боюнча карантиндик продукциянын эркин жүрүшүн камсыз кылат.

Ушул жылдын ноябрь айында, Евразия экономикалык комиссиясынын Кеңешинин отурумунда аталган документтер бекитилип калышы толук мүмкүн.