Паважаныя калегі!

З 1 студзеня 2026 года Рэспубліка Казахстан старшынствуе ў органах Еўразійскага эканамічнага саюза.
Адыходзячы год стаў юбілейным для Еўразійскага эканамічнага саюза. Мы ўпэўнена ступілі ў другое дзесяцігоддзе развіцця нашага інтэграцыйнага аб'яднання. Нягледзячы на глабальныя ўзрушэнні апошніх гадоў, нашы дзяржавы дэманструюць станоўчую эканамічную дынаміку.
Наша агульная задача на наступны перыяд – узмацніць эфектыўнасць інтэграцыі, умацаваць патэнцыял і запатрабаванасць ЕАЭС.
З 2026 года пачынаецца рэалізацыя Дэкларацыі аб далейшым развіцці эканамічных працэсаў у рамках Еўразійскага эканамічнага саюза да 2030 года і на перыяд да 2045 года «Еўразійскі эканамічны шлях». Мэтам і задачам, адзначаным у гэтым стратэгічным дакуменце, будзе нададзена прыярытэтная ўвага.
У год старшынства ў органах Еўразійскага эканамічнага саюза Рэспубліка Казахстан прапануе засяродзіцца на наступных асноўных напрамках.

1. Штучны інтэлект як новы інструмент развіцця эканамічнай інтэграцыі.
Свет увайшоў у новую гістарычную эпоху, якая адкрывае беспрэцэдэнтныя магчымасці, але адначасова стварае новыя праблемы, уключаючы рост тэхналагічнай няроўнасці.
Паводле ацэнак аналітыкаў, глабальныя інвестыцыі ў развіццё штучнага інтэлекту за апошнія гады перавысілі адзін трыльён долараў, а ўклад ШІ ў сусветную эканоміку ў найбліжэйшыя дзесяцігоддзі можа дасягнуць больш за дзесяць трыльёнаў долараў.
Наша задача – накіраваць новыя тэхналогіі на карысць нашых народаў і ператварыць іх у ключавы фактар еўразійскай эканамічнай інтэграцыі.
Ужо зараз тэхналогіі штучнага інтэлекту паспяхова вырашаюць пытанні прагназіравання гандлёвых патокаў, дакладна ацэньваюць уплыў мытных пошлін і гандлёвых пагадненняў на эканамічнае развіццё дзяржаў.
Рэспубліка Казахстан паставіла перад сабой стратэгічную задачу – стаць паўнавартаснай лічбавай краінай. Дзяржаўныя ініцыятывы – Цэнтр Alem.ai ў Астане і пілотная зона CryptoCity ў Алатау – дэманструюць нашу гатоўнасць актыўна развіваць лічбавую экасістэму.
Казахстан адкрыты да абмену ведамі і вопытам з партнёрамі па ЕАЭС у сферы штучнага інтэлекту, лічбавага рэгулявання і трансфармацыі эканомікі. Сумеснымі намаганнямі мы зможам больш эфектыўна адаптавацца да новых тэхналагічных рэалій.
Прапануем на палях Еўразійскага эканамічнага форуму, які пройдзе ў 2026 годзе ў Астане, падпісаць Сумесную заяву аб адказным развіцці штучнага інтэлекту ў рамках ЕАЭС.
Гэты дакумент закліканы вызначыць новы вектар супрацоўніцтва ў сферы лічбавай трансфармацыі нашых эканомік.

2. Лагістычны хаб Еўразіі: ад патэнцыялу – да лідарства.
Еўразійскі эканамічны саюз – гэта геапалітычны мост паміж Усходам і Захадам, Поўначчу і Поўднем. Па тэрыторыях нашых краін праходзяць асноўныя транзітныя маршруты. У сувязі з гэтым мы павінны прытрымлівацца агульнай мэты – стаць вядучым лагістычным хабам на кантыненце.
Для гэтага неабходна прыняць неадкладныя меры па ўдасканаленні транспартна-лагістычнай і мытнай інфраструктуры, развіцці міжнародных транспартных калідораў і мультымадальных перавозак, а таксама цесным узаемадзеянні буйных лагістычных кампаній ЕАЭС і трэціх краін.
Укараненне інтэлектуальных сістэм і выкарыстанне вялікіх даных дазволіць стварыць «бясшвовую» лагістыку. Грузы па тэрыторыях дзяржаў-членаў ЕАЭС павінны рухацца максімальна хутка, без лішніх затрымак і бюракратычнай цяганіны.
Казахстан актыўна працуе ў гэтым напрамку. Запушчаны пілотны праект Smart Cargo. Ажыццяўляецца перавод дакументацыі ў электронны фармат. Платформа адкрыта і для інтэграцыі з сістэмамі нашых партнёраў у краінах ЕАЭС.
У рамках ЕАЭС прапануем стварыць інтэграваную сістэму кіравання грузапатокамі на базе штучнага інтэлекту.
Такая платформа дазволіць скараціць тэрміны дастаўкі і фінансавыя выдаткі, павысіць канкурэнтаздольнасць еўразійскіх калідораў. Прапануем аб'яднаць намаганні дзяржаў-членаў ЕАЭС для фарміравання адзінага транспартнага каркаса, убудаванага ў глабальныя ланцужкі паставак.

3. Тэхналагічны рывок: лічбавізацыя прамысловасці і АПК.
Прамысловасць і аграпрамысловы комплекс – гэта эканамічны падмурак краін-удзельніц ЕАЭС.
Наша агульная задача – пашырыць і паглыбіць кааперацыю для вытворчасці прадукцыі, канкурэнтаздольнай на сусветным узроўні.
У ЕАЭС ужо створаны механізмы фінансавання кааперацыйных праектаў як у прамысловасці, так і ў АПК. У першую чаргу, мы павінны накіроўваць сродкі на прарыўныя інавацыйныя праекты.
Важна, каб кожнае прадпрыемства і ферма былі зацікаўлены ў выкарыстанні лічбавых рашэнняў і штучнага інтэлекту. Для гэтага трэба ствараць дэманстрацыйныя цэнтры, развіваць стартапы ў сферы аўтаматызацыі і цэнтры кампетэнцый.
Еўразійская эканамічная камісія павінна аказаць актыўную падтрымку прарыўным пачынанням.

4. Безбар'ерны гандаль як безумоўны прынцып працы ЕАЭС.
Неабходна выкараніць практыку стварэння адміністрацыйных бар'ераў.
Важна, каб усе штучныя абмежаванні, якія блакіруюць гандаль і развіццё асобных галін, забароны на перамяшчэнне грамадзян і чаргі грузавога транспарту на межах сышлі ў мінулае.
Мытнае рэгуляванне і іншыя меры дзяржаўнага кантролю (транспартнага, санітарнага, ветэрынарнага і фітасанітарнага) не павінны выкарыстоўвацца ў якасці інструмента ціску на ўрады дзяржаў-членаў ЕАЭС.
У ЕАЭС прынята мноства дакументаў, якія прадугледжваюць стварэнне безбар'ернага асяроддзя. Важна няўхільна выконваць узятыя на сябе абавязацельствы і спыняць парушэнні. Гэта задача Еўразійскай эканамічнай камісіі.
Для аператыўнага выяўлення патэнцыяльных бар'ераў прапануем падключыць тэхналогіі штучнага інтэлекту да маніторынгу заканадаўчых ініцыятыў дзяржаў-членаў.

5. Новая геаграфія гандлю: глабальны дыялог
ЕАЭС павінен і далей актыўна нарошчваць эканамічнае супрацоўніцтва са знешнімі партнёрамі.
У 2025 годзе падпісаны Пагадненні аб зоне свабоднага гандлю з Манголіяй і Інданезіяй, а таксама Пагадненне аб эканамічным партнёрстве з ААЭ. Гэта рэальны вынік сумеснай працы дзяржаў-членаў і Камісіі.
У перспектыве мэтазгодна пашыраць адносіны ЕАЭС з краінамі Глабальнага Поўдня, Арабскага свету, Паўднёва-Ўсходняй Азіі і Афрыкі, а таксама з аўтарытэтнымі рэгіянальнымі аб'яднаннямі.

* * *
Эканамічная інтэграцыя – гэта важны інструмент, закліканы забяспечыць адчувальныя вынікі ўзаемадзеяння ў рамках ЕАЭС: стварэнне новых вытворчасцяў і сучасных працоўных месцаў, укараненне перадавых тэхналогій, фарміраванне свабоднага гандлёвага асяроддзя.
Рэспубліка Казахстан у перыяд свайго старшынства мае намер у максімальнай ступені спрыяць выкананню задач, якія ўвайшлі ў адзначаны парадак дня.
Упэўнены, што толькі сумеснымі намаганнямі можна дасягнуць пастаўленых мэт, пры гэтым забяспечыць дынамічнае развіццё эканомік краін-удзельніц ЕАЭС і ўмацаванне агульнага патэнцыялу нашага інтэграцыйнага аб'яднання.


Касым-Жамарт Такаеў