Եվրասիական միջկառավարական խորհուրդը հավանության է արժանացրել Եվրասիական տնտեսական միության պետություններում մակրոտնտեսական իրավիճակի և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովմանն ուղղված առաջարկների մասին զեկույցը։ Նիստը կայացել է փետրվարի 2-ին Ալմաթիում։
Չնայած այն հանգամանքին, որ Եվրասիական տնտեսական միության պետությունների համար արտաքին պայմանները բարդ էին մնում, դրական տնտեսական դինամիկան պահպանվում է։ Այսպես, 2023 թվականին աճել է սպառողական պահանջարկը և ներդրումային ակտիվությունը, ավելացել են արդյունաբերական արտադրությունը, կատարված շինարարական աշխատանքների ծավալը և այլ առանցքային ցուցանիշներ։
Ինչպես ընդգծել է Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի ինտեգրման և մակրոտնտեսության նախարար Սերգեյ Գլազևը, 2023 թվականի արդյունքներով ԵԱՏՄ ընդհանուր ՀՆԱ-ի աճը հասել է 3.7%-ի, ինչը բարձր է համաշխարհային միջին արժեքներից։ Ընդ որում, Հայաստանն ու Ղրղզստանը դարձել են աճի առաջատարներ։
«Մենք տեսնում ենք ներդրումային ակտիվության բում։ Փաստացի ներդրումների աճի տեմպերը երեք անգամ գերազանցում են համաշխարհային միջին մակարդակը։ Դրան նպաստում են մշակող արդյունաբերության ր շինարարության ոլորտներում աճի բարձր տեմպերը, որտեղ դրանք հասել են 6-8%-ի: Գնաճի մակարդակը կրկնակի նվազել է: ԵԱՏՄ պետությունների ֆինանսական կայունությունը բարելավվում է, մենք փաստացի անցել ենք բյուջեի դեֆիցիտների ֆինանսավորման ներքին աղբյուրներին։ Փոխադարձ առևտրի մասնաբաժինը նախորդ տարի կրկնապատկվել է, և երկու տարվա ընթացքում դրա բացարձակ ծավալն աճել է մեկ քառորդով, ընդ որում, հիմնականում ներդրումների և սպառողական ապրանքների հաշվին», — հայտնել է Սերգեյ Գլազևը։
Նա հատուկ ուշադրություն է դարձրել արդյունաբերական արտադրության զարգացմանն ու ներմուծման փոխարինման աճին։
«Ներմուծման փոխարինման ծավալը մենք գնահատում ենք 4 տրլն ռուբլի, սա այն ներուժի կեսն է, որը մենք կարող էինք իրականացնել առևտրի կտրուկ փոփոխված պայմանների լույսի ներքո։ Եվ թեև մեր Միության հարմարվողականությունը շատ բարձր է, միևնույն ժամանակ մեր ձեռնարկությունները կարող էին ավելի շատ ապրանքներ արտադրել։ ԵԱՏՄ տնտեսության հետագա աճի սահմանափակում մենք չունենք՝ ո՛չ հիմնական ֆոնդերի, ո՛չ աշխատանքի, ո՛չ հումքի, ո՛չ էլ գիտատեխնիկական ներուժի մասով։ Արդյունաբերության արտադրական հզորությունների բեռնման հաշվին տնտեսական ակտիվության բարձրացման հնարավորությունը մենք գնահատում ենք ՀՆԱ-ի տարեկան աճի 2 տոկոսային կետի չափով։ Ընդհանուր առմամբ, ԵԱՏՄ ՀՆԱ-ի ակնկալվող աճը միջնաժամկետ հեռանկարում գնահատում ենք 3-5%, իսկ արտադրանքի լրացուցիչ արտադրության ներուժն էլ ավելի բարձր է։ Խոչընդոտը կուտակման և նորարարական ակտիվության ցածր նորման է: Անհրաժեշտ է պահպանել տնտեսության աճը՝ ընդլայնելով վարկերը, օգտագործելով նպատակային վարկերի վերաֆինանսավորման հատուկ գործիքները համատեղ ներդրումային նախագծերին աջակցելու համար», — նշել է Սերգեյ Գլազևը։
2024-2025 թվականների մակրոտնտեսական քաղաքականության հիմնական նպատակն է ապահովել համաշխարհային միջինից արժեքներից բարձր տնտեսական աճ՝ մակրոտնտեսական միջավայրի բարելավման, ներդրումները արտադրության զարգացման մեջ կատարվող ներդրումների ավելացման, գիտատեխնոլոգիական և արտադրական ներուժի բարձրացման և եվրասիական կոոպերացիոն նախագծերի իրականացման հաշվին։ Անհրաժեշտ է նաև գնաճային գործընթացների հետագա նվազում, ընդ որում, կարևոր դեր է կատարում անդամ պետությունների փոխարժեքների կայունացումը։
«Մենք սկսում ենք ինտեգրման զարգացման նոր փուլ, և մինչև 2035 թվականը տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները մշակելիս նպատակահարմար ենք համարում քննարկել ԵԱՏՄ-ի զարգացման բյուջեի ձևավորման հնարավորությունը և մտածել այդ բյուջեի լցման աղբյուրների մասին։ Այդ թվում՝ արտահանման մաքսատուրքերի և այլ գործիքների ներդրմամբ, որոնց միջոցով մենք կարող էինք ռեսուրսներ կուտակել և ուղղորդել խոշոր ներդրումային ծրագրերի իրականացման համար, որոնք այսօր տնտեսական զարգացման մեր գլխավոր գերակայությունն են։ Մենք տեսնում ենք համաշխարհային տնտեսությունից առաջ ընկած աճի տեմպերը՝ ԵԱՏՄ անդամ երկրների 2024-2025 թվականների մակրոտնտեսական քաղաքականության հիմնական ուղենիշներին համապատասխան պահպանելու բոլոր հնարավորությունները», — եզրափակել է Սերգեյ Գլազևը։
Զեկույցը կհրապարակվի Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի կայքում։
Տեղեկանք
Եվրասիական տնտեսական միության անդամ պետություններում մակրոտնտեսական իրավիճակի և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման առաջարկների մասին զեկույցը նախապատրաստվում է ամեն տարի ԵԱՏՄ մասին 2014 թվականի մայիսի 29-ի պայմանագրի 62-րդ հոդվածին համապատասխան։