Еуразиялық экономикалық комиссияның макроэкономикалық саясат жөніндегі консультативтік комитетінің мүшелері Еуразиялық экономикалық одақ мемлекеттерінің 2022 жылғы әлеуметтік-экономикалық даму үрдістері мен перспективаларын және макроэкономикалық саясат саласындағы шараларды талқылады. Отырыс 2 маусымда Мәскеуде өтті.
2022 жылы ЕАЭО мемлекеттерінің экономикалық дамуын қорытындылай келе, ЕЭК Интеграция және макроэкономика министрі Сергей Глазьев күрделі сыртқы жағдайларға мүше мемлекеттердің қарамастан қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ете алғанын, сыртқы және өзара саудада оң динамиканы сақтап қалғанын атап өтті.
«Пессимистік болжамдар дұрыс болмай шықты, ЕАЭО-дағы экономикалық белсенділік шамалы төмендеді. Өнеркәсіптік өнім шығару көлемін ұлғайту есебінен экономикалық өсу үшін елеулі әлеует сақталуда. Бұл бірқатар шетелдік жеткізушілер мен өндірушілердің кетуіне байланысты ішкі нарықтың бір бөлігінің босатылуына, сондай-ақ өндірістік қуаттардың жүктемесін арттыру және импортты алмастыру бойынша қолданыстағы мүмкіндіктерге байланысты. Бұл ретте қайта қаржыландырудың арнайы құралдарын кеңінен қолдану қажет», — деп атап өтті Сергей Глазьев.
Комиссия 2022 жылдың қорытындысы бойынша Еуразиялық экономикалық одақ мемлекеттерінің экономикалық дамуының тұрақтылығын айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштер мониторингінің нәтижелерін ұсынды.
ЕАЭО-ның барлық елдерінде инфляцияның жеделдеуі байқалғаны атап өтілді. Оның есептік мәні 2021 жылғы 12,7%-дан 2022 жылы 13,3%-ға дейін өсті. Инфляцияның ең төменгі мәні Арменияда (8,3%) анықталды, ал Қырғызстандағы тұтыну бағасы жыл бойы ең тұрақты болды.
«ЕАЭО елдері 2022 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік басқару секторы бюджеті тапшылығының сандық мәнін асырмады. ЕАЭО мемлекеттерінің көпшілігінде бюджеттік баланстардың жақсарғаны байқалды, ал Армения мен Қырғызстанда мемлекеттік басқару секторының қарызы айтарлықтай төмендеді», — деді ЕЭК келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізу кезіндегі ынтымақтастық бөлімінің бастығы Михаил Сильвестров.
ЕАЭО-ның барлық елдерінде бюджеттік тұрақтылықты қолдауға бюджет кірістерінің белсенді өсуі ықпал етті. Одақтың көптеген елдерінде бюджет шығындары қарқынды өсті, бұл көбінесе сыртқы қиындықтардың әсері мен инфляцияның өсуі жағдайында экономиканы қолдауға байланысты болды.
Анықтама
Комиссия мүше мемлекеттердің ЕАЭО туралы шарттың 63-бабында белгіленген экономикалық дамуының тұрақтылығын және олардың сандық мәндерге сәйкестігін айқындайтын макроэкономикалық көрсеткіштерге мониторинг жүргізу арқылы мүше мемлекеттердің келісілген макроэкономикалық саясатты жүргізуін үйлестіреді: жылдық мәндегі инфляция деңгейі (тұтыну бағаларының индексі) (осы жылдың желтоқсан айы мен өткен жылдың желтоқсан айына қарай, пайызбен) осы көрсеткіштің ең төмен мәнін иеленетін мүше мемлекеттегі инфляция деңгейі 5 п.т. аспайды; мемлекеттік басқару секторының шоғырландырылған бюджетінің тапшылығы ЖІӨ-нің 3%-нан аспайды; мемлекеттік басқару секторының борышы ЖІӨ-нің 50% жоғары емес.
Макроэкономикалық көрсеткіштердің сандық мәндерінің артуы анықталған кезде Комиссия мүше мемлекет үшін экономикалық жағдайды тұрақтандыруға бағытталған ұсынымдар мен бірлескен шараларды әзірлейді.