"Антиконтрафакт" форумунда интеллектуалдык менчикти коргоонун санариптик келечеги талкууланды

Астанада XIV "Антиконтрафакт" эл аралык форуму жыйынтыкталды, анын ишине ЕЭКтин экономика жана каржы саясаты боюнча министри Бахыт Султанов баштаган Евразия экономикалык комиссиясынын делегациясы катышты.


Форумдун темасы – "Контрафактсыз санариптик экономика: ишеним жана ачык-айкындуулук" – бекеринен тандалган эмес. Катышуучулар белгилешкендей, ал мамлекет башчылары тарабынан кабыл алынган, 2030-жылга чейинки жана 2045-жылга чейинки мезгилде Евразиялык экономикалык бирликтин алкагында экономикалык процесстерди өнүктүрүү жөнүндө Декларациянын жоболору менен түздөн-түз шайкеш келет, мында негизги багыттар катары санариптештирүү жана укук ээлеринин укуктарын коргоо үчүн тигишсиз укуктук чөйрөнү калыптандыруу аталган.

 

Талкуулар он тематикалык аянтчада өттү, анда ар кайсы өлкөлөрдөн келген мамлекеттик органдардын, бизнестин жана илимдин өкүлдөрү экономикадагы контрафактка жана пираттыкка каршы күрөшүүнүн актуалдуу маселелерин талкуулашты. Форумдун ишине Дүйнөлүк интеллектуалдык менчик уюмунун жана бир катар башка эл аралык институттардын делегаттары катышты. Талкуулануучу темалардын катарында – санариптештирүү, жасалма интеллект жана нейротармактар технологияларын интеллектуалдык менчик объекттерин түзүү жана каттоо процесстерине, ошондой эле товарлардын мыйзамсыз жүгүртүлүшүн аныктоо жана ага бөгөт коюу механизмдерине киргизүү.

"Эл аралык форматтагы бир катар иш-чаралардын ишине катышуу мүмкүнчүлүгү, албетте, Форумга болгон кызыгууну арттырат, – деп баса белгиледи ЕЭКтин экономика жана финансы саясаты боюнча министри Бахыт Султанов. – Ошол эле учурда биз көзмө-көз катышуучулардын гана эмес, онлайн-угуучулардын да көп санын көрүп жатабыз. Бул контрафактка каршы биргелешкен күрөшүү практикалык санариптик тегиздикке өтүп жаткандыгын ырастайт. Биз интеллектуалдык менчик объекттерин каттоо процесстерине ЖИ инструменттерин киргизүүнүн оң натыйжаларын белгилеп жатабыз, жасалма интеллект тарабынан түзүлгөн объекттерди укуктук коргоого карата мамилелерди синхрондоштуруунун зарылдыгын көрүүдөбүз".

Форумдун катышуучулары интеллектуалдык менчик объекттерин каттоо тутумдарында да, логистикада да блокчейн-технологияларды колдонуунун, санариптик пираттык контентти бөгөттөө инструменттерин колдонуунун, чек ара аралык өз ара аракеттенүүнү санариптештирүүнүн, товарларды санариптик маркалоо жана көзөмөлдөө тутумдарын киргизүүнүн аркасында жетишилген ЕАЭБ мамлекеттеринин рынокторун көмүскөдөн чыгаруунун оң натыйжаларын белгилешти.

Мындан тышкары, Комиссия тарабынан Бирликтин мамлекеттери менен биргеликте иштелип чыккан эки негизги эл аралык келишимди даярдоо талкууланды: Интернет тармагында интеллектуалдык менчик укуктарын бузууларга каршы күрөшүү жөнүндө макулдашуу жана ЕАЭБ мүчө мамлекеттеринде корголуучу өнөр жай менчигинин объекттери тууралуу маалыматты издөө сервиси жөнүндө макулдашуу.

Бул макулдашууларда каралган механизмдерди киргизүү Бирликте интеллектуалдык ишкердик ишмердүүлүктү, креативдүү индустрияларды активдештирүүгө жана укук ээлеринин укуктарын коргоого өбөлгө түзөт. Жакынкы пландарда – ЖИ тарабынан же аны колдонуу менен түзүлгөн интеллектуалдык менчик объекттерин укуктук коргоого карата мамилелерди иштеп чыгуу, ошондой эле интеллектуалдык менчик объекттерине болгон укуктарды коргоо жана сактоо боюнча сунуштамаларды даярдоо бар.

Stanford AI Index 2026 маалыматы боюнча, 2025-жылы жасалма интеллектке салынган глобалдык корпоративдик инвестициялар 580 млрд доллардан ашып, бул 2024-жылдагы көрсөткүчтөн 2,3 эсеге көптүк кылды. Божомолдорго ылайык, 2030-жылга карата ЖИ- инфраструктурасына пландаштырылган инвестициялардын жалпы көлөмү 2,75 трлн долларга жетет.