Працоўная міграцыя

1. Што азначае паняцце «працоўны дзяржавы-члена Еўразійскага эканамічнага саюза"?

«Працоўны дзяржавы-члена Еўразійскага эканамічнага саюза» — гэта грамадзянін дзяржавы-члена Еўразійскага эканамічнага саюза, які законна знаходзіцца і законна ажыццяўляе працоўную дзейнасць на тэрыторыі дзяржавы-члена Еўразійскага эканамічнага саюза, грамадзянінам якой ён не з'яўляецца і ў якой пастаянна не пражывае. 

2. Ці патрабуецца запаўненне міграцыйнай карты грамадзянамі дзяржаў-членаў пры перасячэнні мяжы дзяржаў-членаў Еўразійскага эканамічнага саюза?

Так, але ў выпадку ўезду па замежным пашпарце і пры ўмове, што тэрмін іх знаходжання не будзе перавышаць 30 сутак, грамадзяне вызваляюцца ад абавязку запаўнення міграцыйнай карты. 

3. У якім выпадку неабходна зарэгістравацца (стаць на міграцыйны ўлік) у міграцыйных органах дзяржавы-члена Еўразійскага эканамічнага саюза?

У выпадку знаходжання грамадзян дзяржавы-члена на тэрыторыі іншай дзяржавы-члена звыш 30 сутак з даты ўезду, гэтыя грамадзяне абавязаны зарэгістравацца (стаць на міграцыйны ўлік) у адпаведнасці з заканадаўствам дзяржавы ўезду, калі такі абавязак устаноўлены заканадаўствам дзяржавы ўезду. 

4. Ці патрабуецца працоўным ажыццяўляць выезд-уезд пры прадаўжэнні тэрміну часовага знаходжання ў Расійскай Федэрацыі?

Не патрабуецца пры наяўнасці дзеючага працоўнага або грамадзянска-прававога дагавора.

У адпаведнасці з п. 32 Пастановы Ўрада Расійскай Федэрацыі ад 15 студзеня 2007 г. № 9 «Аб парадку ажыццяўлення міграцыйнага ўліку замежных грамадзян і асоб без грамадзянства ў Расійскай Федэрацыі» вызначана, што пастаноўка на ўлік па месцы знаходжання замежнага грамадзяніна, які часова знаходзіцца ў Расійскай Федэрацыі ажыццяўляецца на тэрмін, заяўлены ў паведамленні аб прыбыцці, але не больш чым на тэрмін часовага знаходжання такога замежнага грамадзяніна ў Расійскай Федэрацыі, усталяваны Федэральным законам «Аб прававым становішчы замежных грамадзян у Расійскай Федэрацыі» або міжнароднымі дагаворамі Расійскай Федэрацыі.

Згодна з п. 5 арт. 97 Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе ад 29 мая 2014 года тэрмін часовага знаходжання (пражывання) працоўнай дзяржавы-члена і членаў сям'і на тэрыторыі дзяржавы працаўладкавання вызначаецца тэрмінам дзеяння працоўнага або грамадзянска-прававога дагавора, заключанага працоўным дзяржавы-члена з працадаўцам або заказчыкам работ (паслуг).

У выпадку датэрміновага скасавання працоўнага або грамадзянска-прававога дагавора пасля заканчэння 90 сутак з даты ўезду на тэрыторыю дзяржавы працаўладкавання працоўны дзяржавы-члена мае права без выезду з тэрыторыі дзяржавы працаўладкавання на працягу 15 дзён заключыць новы працоўны або грамадзянска-прававы дагавор (п. 5 арт. 97 Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе ад 29 мая 2014 года).

5. Ці патрабуецца атрыманне дазволаў на працу для працоўных дзяржаў-членаў Еўразійскага эканамічнага саюза?

Працоўным — грамадзянам дзяржаў-члена не патрабуецца атрыманне дазволу на ажыццяўленне дзейнасці на падставе працоўнага дагавора або дзейнасці па выкананні работ (аказанні паслуг).

Працоўная дзейнасць працоўных — грамадзян дзяржаў-членаў ажыццяўляецца на падставе працоўнага або грамадзянска-прававога дагавора без атрымання дазвольных дакументаў.

Магчымасць ажыццяўлення дзейнасці не толькі па працоўным, але і грамадзянска-прававым дагаворы значна пашырае сферу магчымага працаўладкавання грамадзян дзяржаў-членаў.

6. Ці патрабуецца працоўным дзяржаў-членаў Еўразійскага эканамічнага саюза атрымліваць патэнт для ажыццяўлення працоўнай дзейнасці на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі?

Не.

7. Якія дакументы працоўны можа атрымаць ад працадаўцы?

Працоўны (у тым ліку былы) мае права атрымаць на бязвыплатнай аснове даведку (завераную копію даведкі) з указаннем прафесіі (спецыяльнасці, кваліфікацыі і пасады), перыяду працы і памеру заработнай платы ў тэрміны, устаноўленыя заканадаўствам дзяржавы працаўладкавання.

8. Ці маюць працоўныя права на бесперашкодны перавод заробленых грашовых сродкаў?

Так, маюць.

Аднак важна памятаць пра тое, што кампаніі, якія аказваюць паслугі па перакладзе грашовых сродкаў без адкрыцця рахунку, могуць вызначаць уласныя абмежаванні па пераводзе (як у краіне адпраўкі грашовага пераводу, так і ў краіне прыёму). Як правіла, падобныя абмежаванні вар'іруюцца ў памеры ад 100 да 150 тысяч рублёў (ці эквівалент у іншай валюце) у месяц.

9.1 Ці трэба грамадзянам краін ЕАЭС праходзіць дактыласкапічную рэгістрацыю (адпячаткі пальцаў), фатаграфаванне і медыцынскі агляд

З 29 снежня 2021 года ўсе замежныя грамадзяне, якія прыязджаюць у Расію з мэтай працаўладкавання, абавязаны прайсці дактыласкапічную рэгістрацыю, фатаграфаванне і медыцынскі агляд.

Грамадзяне дзяржаў-членаў Еўразійскага эканамічнага саюза ў выпадку знаходжання ў Расійскай Федэрацыі звыш 30 дзён абавязаны прайсці аднаразова дактыласкапічную рэгістрацыю і фатаграфаванне, а таксама медыцынскі агляд. 

9.2 Як часта патрабуецца праходзіць гэтыя працэдуры, якія тэрміны дзеяння дакументаў?

Дактыласкапія і фатаграфаванне ажыццяўляюцца аднаразова органамі ўнутраных спраў. Пры гэтым дзяржаўная пошліна не спаганяецца, незалежна ад колькасці ўездаў/выездаў у Расію.

Тэрмін дзеяння дакументаў аб праходжанні медыцынскага агляду складае 1 год. Праз год яе спатрэбіцца прайсці зноў і на працягу месяца з заканчэння папярэдняй медкамісіі. 

9.3 Дзе можна атрымаць гэтыя дакументы?

Працэдура абавязковай дзяржаўнай дактыласкапічнай рэгістрацыі і фатаграфаванне ажыццяўляюцца падраздзяленнямі па пытаннях міграцыі тэрытарыяльных органаў МУС Расіі, а таксама ў падведамным прадпрыемстве Федэральнага дзяржаўнага ўнітарнага прадпрыемства «Пашпартна-візавы сэрвіс» Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай Федэрацыі, а таксама Галоўнай бюджэтнай установе горада Масквы «Шматфункцыянальны міграцыйны цэнтр» (Сахарава).

Суб'екты Расіі самастойна вызначаюць медыцынскія арганізацыі, якія могуць праводзіць медыцынскі агляд.

9.4 Каму не трэба праходзіць гэтыя працэдуры? 

Ад праходжання гэтых працэдур вызвалены:

- замежныя грамадзяне, якія прыбылі на тэрмін менш за 90 каляндарных дзён;

- грамадзяне Рэспублікі Беларусь (дагавор паміж Расійскай Федэрацыяй і Рэспублікай Беларусь ад 25 снежня 1998 г. «Аб роўных правах грамадзян»);

- замежныя грамадзяне, якія не дасягнулі ўзросту шасці гадоў;

- службовыя асобы міжнародных арганізацый;

- кіраўнікі і члены адміністрацыйна-тэхнічнага персаналу дыпламатычных прадстаўніцтваў і консульскіх устаноў замежных дзяржаў у Расійскай Федэрацыі.

Акрамя таго, ад гэтых працэдур на аснове прынцыпу ўзаемнасці вызваляюцца наступныя замежныя грамадзяне:

- уладальнікі дыпламатычных, службовых пашпартоў;

- супрацоўнікі гандлёвых прадстаўніцтваў і іншых прадстаўніцтваў органаў дзяржаўнай улады замежных дзяржаў;

- члены сем'яў вышэйзгаданых асоб.

10. Як я магу змяніць мэта ўезду, каб пачаць працаваць?

У Расіі з 1 студзеня 2023 года мэта ўезду грамадзяніна з краін ЕАЭС зменіцца аўтаматычна, калі ён заключыць працоўны або грамадзянска-працоўны дагавор, і яго працадаўца падасць у МУС адпаведнае паведамленне аб заключэнні працоўнага дагавору з замежным грамадзянінам.

(згодна з п. 8.3 арт. 13 Федэральнага закона №115-ФЗ «Аб прававым становішчы замежных грамадзян у Расійскай Федэрацыі»). 

11. Ці ёсць магчымасць стаць на міграцыйны ўлік анлайн?

Анлайн-пастаноўка на міграцыйны ўлік магчыма праз партал «Дзяржпаслугі».

Для гэтага боку, які прымае, неабходна скарыстацца дзяржаўнай паслугай «міграцыйны ўлік замежных грамадзян».

Тэрмін прадастаўлення паслугі — 1 працоўны дзень.

Азнаёміцца з пакрокавай інструкцыяй аб пастаноўцы на міграцыйны ўлік на прыкладзе г. Масквы можна па спасылцы.

Важна памятаць, што паведамленне аб пастаноўцы на міграцыйны ўлік падае не сам замежны грамадзянін, а бок, які прымае.

Бокам, які прымае, з'яўляецца асоба, якая прадаставіла для фактычнага пражывання замежнаму грамадзяніну або асобе без грамадзянства жылое ці іншае памяшканне. У прыватнасці, бокам, які прымае, можа быць грамадзянін Расіі, а таксама замежны грамадзянін або асоба без грамадзянства або замежны грамадзянін, які пастаянна пражывае ў РФ і які валодае жылым памяшканнем (згодна з п. 7 ч. 1 арт. 2 Федэральнага закона ад 18 ліпеня 2006 года № 109-ФЗ «Аб міграцыйным уліку замежных грамадзян і асоб без грамадзянства ў Расійскай Федэрацыі»). 

12. Ці могуць грамадзяне краін ЕАЭС працаваць у якасці самазанятых у Расіі?

Так, могуць, у адпаведнасці з Федэральным Законам Расійскай Федэрацыі «Аб правядзенні эксперыменту па ўстанаўленні спецыяльнага падатковага рэжыму «Падатак на прафесійны даход».

Статус самазанятага – гэта легальнае атрыманне даходу без рызык прыцягнення да адказнасці за незаконную прадпрымальніцкую дзейнасць.

Рэгістрацыя ў якасці самазанятага з'яўляецца падставай для прадаўжэння тэрміну легальнага знаходжання ў Расійскай Федэрацыі на тэрмін дзеяння грамадзянска-прававога дагавора, заключанага працоўным з заказчыкам работ (паслуг), у адпаведнасці з нормай пункта 5 артыкула 97 Дагавора аб Еўразійскім эканамічным саюзе ад 29 мая 2014 года.

Каб стаць самазанятымі, дастаткова мець ідэнтыфікацыйны нумар падаткаплацельшчыка (ІНП) і ўліковы запіс у Асабістым кабінеце падаткаплацельшчыка. Неабходна спампаваць мабільную карыстальніцкую праграму «Мой падатак» і зарэгістравацца ў ёй з дапамогай лагіна-пароль ад асабістага кабінета. Таксама існуе вэб-версія кабінета для самазанятасці.

У выпадку адсутнасці ІНП яго можна атрымаць у любой падатковай інспекцыі, якая працуе з грамадзянамі, на працягу пяці рабочых дзён. Для гэтага неабходна заява і пашпарт. Пасля атрымання ІНП там жа можна атрымаць лагін-пароль ад асабістага кабінета. Гэта зойме ўсяго 15 хвілін.

Таксама можна зарэгістравацца ў якасці самазанятага, звярнуўшыся ва ўпаўнаважаныя банкі. Спіс упаўнаважаных банкаў апублікаваны на сайце ФПС Расіі.

Самазанятасці выплачваюць падатак у памеры:

- 4% пры аказанні паслуг / выкананні работ фізічным асобам;

- 6% пры аказанні паслуг / выкананні работ юрыдычным асобам або індывідуальным прадпрымальнікам.

Падрабязную інфармацыю па гэтым пытанні можна атрымаць на сайце ФПС Расіі па спасылцы.