Жаңылыктар

16 Jul 2024 БУУнун штаб-квартирасында ТӨМгө жетишүүдө ЕАЭБдин салымы талкууланды Евразия экономикалык комиссиясы 15-июлда Нью-Йоркто БУУнун Экономикалык жана социалдык кеңешинин (ЭКОСОС) эгидасы алдында туруктуу өнүгүү боюнча жогорку деңгээлдеги саясий форумдун алкагында "Туруктуу өнүгүү максаттарын (ТӨМ) колдоо боюнча регионалдык өнөктөштүк: ЕАЭБдин тажрыйбасы жана Евразиядагы башка аймактык демилгелер" сайд-ивентин уюштурду. "БУУ күн тартиби – 2030га туруктуу өнүгүү жаатында жетишүүдө регионалдык интеграциялык бирикмелердин ролу бүгүнкү күндө болуп көрбөгөндөй жогору. Жана евразиялык интеграциялык өз ара иштешүүнүн өнүгүшүнө жараша ЕАЭБдин бул глобалдык демилгеге кошкон салымы кыйла салмактуу болуп баратат", – деп билдирди негизги баяндама менен чыгып сүйлөгөн ЕЭКтин интеграция жана макроэкономика боюнча министри Сергей Глазьев. Ал ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ТӨМгө жетишүү боюнча биргелешкен ишке багыт алгандыгын баса белгиледи, бул анын ичинде Бирлик мамлекеттеринин башчылары 2023-жылдын декабрында кол койгон "Евразия экономикалык жолу" декларациясында чагылдырылган. ЕЭК министри ЕАЭБде интеграциялык өз ара иштешүүнүн өнүккөн деңгээли мүчө мамлекеттерге БУУ Күн тартиби-2030ду ишке ашыруу үчүн кошумча мүмкүнчүлүктөрдү ачат деп белгиледи, жана ЕАЭБ өлкөлөрү тарабынан ТӨМ № 1 "Жакырчылыкты жоюу", ТӨМ № 2 "Ачкачылыкты жоюу", ТӨМ № 3 " Жакшы ден соолук жана бакубатчылык" жана ТӨМ № 17 "Туруктуу өнүгүү кызыкчылыгындагы өнөктөштүк" ишке ашыруусу менен интеграциялык чаралардын жана механизмдердин өз ара байланышынын конкреттүү мисалдарын келтирди. Мисалы, № 2 ТӨМдү ишке ашырууга карата, ЕАЭБдин азык-түлүк менен өзүн-өзү камсыз кылуусунун жогорку деңгээли - 93%, ошондой эле Бирлик өлкөлөрү тарабынан буудай жана жашылчаларды өстүрүү үчүн минералдык жер семирткичтерди дүйнөлүк рынокко экспорттоонун олуттуу көлөмү белгиленген. ТӨМ № 17 боюнча ЕАЭБдин үчүнчү өлкөлөр жана аймактык бирикмелер менен эл аралык байланыштарынын кеңейип жаткан географиясы баса белгиленди. Дискуссиянын катышуучулары ТӨМгө жетишүү прогрессин тездетүү үчүн мамлекеттердин жана регионалдык бирикмелердин жамааттык аракеттеринин маанилүүлүгүн белгилешти. "Евразия экономикалык интеграциясы глобалдык көйгөйлөрдүн курчушуна каршы аракеттенүүнүн натыйжалуу жана ийкемдүү механизми болуп саналат, атап айтканда: дүйнөлүк экономиканын начарлашы, жакырчылык, климаттын өзгөрүшү жана азык-түлүк, суу жана энергияны кошо алганда ресурстардын жетишсиздиги. Анын мындан аркы гармониялуу өнүгүүсү, экономикаларды модернизациялоо жана макроэкономикалык туруктуулукту камсыздоо теңсиздик көйгөйүн чечип, социалдык интеграцияга жана жашоо деңгээлин жогорулатууга өбөлгө түзө алмак", – деп билдирди Беларусь Республикасынын тышкы иштер министринин орун басары Юрий Амбразевич. Россия Федерациясынын БУУдагы Туруктуу өкүлү Василий Небензя регионалдык экономикалык интеграцияны көптөгөн өлкөлөргө соода байланыштарын диверсификациялоого, соода тоскоолдуктарын азайтууга, керектөө рыногунун кеңейишинен пайда алууга жана өнөр жай кызматташтыгын чыңдоого жардам берген маанилүү инструменттердин бири деп атады. Казакстан Республикасынын БУУдагы Туруктуу өкүлү Кайрат Умаровдун пикири боюнча, ЕАЭБ салыштырмалуу кыска убакыттын ичинде мүчө мамлекеттерге Туруктуу өнүгүүнүн максаттарына ылайык келген экономикалык демилгелер боюнча кызматташуу үчүн платформаны берген маанилүү интеграциялык механизмге айланды. БУУ Күн тартиби-2030га жетишүүгө аймактардын салымын БУУнун Башкы катчысынын орун басары Рабаб Фатима белгиледи. "Бүгүнкү күндө ТӨМ милдеттеринин 17%ы гана аткарылып жаткандыктан, билим алмашуу жана регионалдык бирикмелердин ортосундагы өз ара байланышты күчөтүү аймактарга ТӨМ жетүү үчүн эң натыйжалуу инструменттерди алууга жардам бере алат. ЕАЭБ бул маанилүү милдетти чечүүдө өз салымын кошууну улантат деп ишенем", – деп билдирди Рабаб Фатима. Өз тажрыйбалары менен Азиядагы өз ара аракеттенүү жана ишеним чаралары боюнча кеңешменин (АӨИЧК) Башкы катчысы Кайрат Сарыбай, Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) Башкы катчысынын орун басары Сохаил Хан, БУУнун Азия жана Тынч океан үчүн экономикалык жана социалдык комиссиясынын (ЭСКАТО), Евразия өнүктүрүү банкынын (ЕАӨБ), ошондой эле КЭРдин өкүлдөрү бөлүшүштү. Иш-чаранын трансляциясы UN Web TV санариптик платформасында жеткиликтүү. БУУнун Экономикалык жана социалдык кеңешинин (ЭКОСОС) колдоосу астында туруктуу өнүгүү боюнча жогорку деңгээлдеги саясий форум 2024-жылдын 8-июлунда башталган. Ал БУУнун 2030-жылга чейинки Күн тартибин глобалдык, регионалдык жана улуттук деңгээлдерде ишке ашырууну тездетүү боюнча сунуштарды иштеп чыгууга арналган. Сайд-ивент Беларустун жана Россиянын БУУдагы туруктуу өкүлчүлүктөрүнүн көмөгү менен уюштурулган. 2015-жылы БУУ Башкы Ассамблеясы тарабынан "Дүйнөнүн өзгөрүшү. 2030-жылга чейин мезгилде туруктуу өнүгүү жаатындагы күн тартиби" резолюциясы кабыл алынган. Туруктуу өнүгүүнүн күн тартиби 17 максатты жана 169 милдетти камтыйт, алар комплекстүү мүнөзгө ээ жана туруктуу өнүгүүнүн үч компонентинин – экономикалык өсүштүн, социалдык интеграциянын жана экологиялык туруктуулуктун тең салмактуулугун камсыз кылат. 2017-жылы ЕЭК БУУнун Экономикалык жана Социалдык Кеңешинин Туруктуу өнүгүү боюнча жогорку деңгээлдеги саясий форумунун алкагында "ЕАЭБ регионунда БУУ ТӨМ жетишүү" баяндамасын даярдаган жана сунуштаган. 2023-жылдын 18-сентябрында Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн Төрагасынын орун басары Алексей Оверчук БУУнун Туруктуу өнүгүү максаттарына жетүүгө евразиялык экономикалык интеграциянын таасири боюнча ЕАЭБ мамлекеттеринин биргелешкен билдирүүсүн сунуштады.
15 Jul 2024 Сергей Глазьев: "Региондордун соода-экономикалык кызматташтыгын колдоо - 2025-жылга чейин евразиялык өнүктүрүү күн тартибинин артыкчылыктарынын бири" Евразия экономикалык комиссиясынын интеграция жана макроэкономика боюнча министри Сергей Глазьев Красноярск шаарында өткөн XI Россия-Кыргызстан региондор аралык конференциясынын пленардык сессиясына катышты. Иш-чарага жыл сайын Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн региондорунун башчылары, ишкерлер, бизнести өнүктүрүү жана колдоо институттарынын өкүлдөрү катышат. Быйылкы конференция Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин Төрагасы – Президентинин Администрациясынын Жетекчиси Акылбек Жапаровдун жана Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн Төрагасынын орун басары Алексей Оверчуктун жетекчилиги астында өттү. Сергей Глазьев белгилегендей, "региондор аралык соода-экономикалык кызматташтыкты өнүктүрүү Стратегия-2025тин маанилүү багыттарынын бири болуп саналат. Аны ишке ашыруу үчүн Комиссия ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ар кайсы аймактарында ондон ашык көздөшүү форматындагы иш-чараларды, бизнес-коомчулуктун өкүлдөрү жана аймактык бийликтер үчүн вебинарларды өткөрдү, ЕЭК сайтында атайын портал ишке киргизилди". Конференциянын алкагында Комиссия "ЕАЭБ мейкиндигинде региондор аралык кызматташтык" панелдик сессиясын уюштурган, анын модераторлору Сергей Глазьев жана ЕЭКтин Макроэкономикалык саясат департаментинин директорунун орун басары Каныбек Ажекбаров болушту. Сессияда Комиссия тарабынан Бирликте региондор аралык өз ара аракеттенүүнү активдештирүү үчүн ишке ашырылып жаткан чаралардын жана иш-чаралардын сереби көрсөтүлдү; каржылар, инвестициялар, тышкы экономикалык ишмердүүлүк, транспорттук-логистикалык чөйрөдө аймактар аралык кызматташтыктын натыйжалуулугун жогорулатуу боюнча сунуштар айтылды. ЕЭК сессиясына катышкан Россиянын экономикалык өнүктүрүү министринин орун басары Дмитрий Вольвач ЕАЭБдеги региондор аралык кызматташтык боюнча портал жөнүндө айтып берди. Анын сөзү боюнча, Комиссия тарабынан түзүлгөн ресурс ар бир экономикалык субъектке товарлар жана кызмат көрсөтүүлөр, потенциалдуу жана иштеп жаткан инвестициялык долбоорлор, бизнес-иш-чаралар, инвесторлор үчүн региондук преференциялар (жеңилдиктер) жөнүндө, ошондой эле бизнести өнүктүрүү, региондор ортосунда кооперацияны жана соода-экономикалык кызматташтыкты өбөлгөлөө үчүн Бирликтин мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө маалыматты акысыз негизде жарыялоого мүмкүндүк берет. Красноярск крайы менен Кыргызстандын региондорунун ортосундагы транспорттук каттамдарды өнүктүрүү, анын ичинде Красноярск жана Тамчы (Ысык-Көл) ортосунда түз авиакаттамдарды жөнгө салуу зарылдыгы белгиленди, бул тактап айтканда, бул региондордун туризм боюнча потенциалын ачууга жардам берет.  ЕЭК делегациясы ошондой эле "Россия Федерациясынын жана Кыргыз Республикасынын чакан жана орто бизнесинин субъекттери үчүн кооперациялык мүмкүнчүлүктөр" бизнес-сессиясына катышып, анын алкагында ишкердик коомдоштукту кызыктырган суроолорго жооп берди. XI Россия-Кыргыз региондор аралык конференциясынын уюштуруучулары Россия Федерациясынын Экономикалык өнүктүрүү министрлиги жана Кыргыз Республикасынын Экономика жана коммерция министрлиги болушту.
27 Jun 2024 ЕЭК ЕАЭБ жөнүндө келишимдин жоболорун өркүндөтүү боюнча ишин улантууда Евразия экономикалык бирлиги жөнүндө келишимге өзгөртүүлөрдү киргизүү, аны өркүндөтүү боюнча жыйынды жумушчу топтун 26-июнда ЕЭКтин интеграция жана макроэкономика боюнча министри Сергей Глазьевдин төрагалыгы астында ЕЭКтин штаб-квартирасында өткөн отурумунда каралды. Отурумдун жүрүшүндө жумушчу топтун мүчөлөрү Бирлик жөнүндө келишимге өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө протоколдун жаңы долбооруна киргизүү үчүн бир катар түзөтүүлөрдү жактырышты, ошондой эле "IV Чоң" протоколдун долбоорун мамлекеттик ички макулдашуунун натыйжаларын талкуулашты. "IV Чоң" протоколдун долбоорунун негизги максаты укук колдонуу практикасынын жүрүшүндө аныкталган укуктук жөнгө салууда кенемтелерди четтетүүгө багытталган өзгөртүүлөрдү киргизүү, Бирлик жөнүндө келишимде колдонулган терминологияны тактоо болуп саналат. Документ ЕЭК Коллегиясынын буйругу боюнча ушул жылдын мартында мамлекеттик ички макулдашууларды жүргүзүү үчүн ЕАЭБ өлкөлөрүнө жөнөтүлгөн. 2014-жылдын 29-майында Евразия экономикалык биримдиги жөнүндө келишимдин жоболорун өркүндөтүү боюнча жыйынды жумушчу топ Комиссиянын Коллегиясынын 2016-жылдын 2-августундагы № 112 буйругу менен түзүлгөн. Анын курамына Бирликтин мүчө мамлекеттеринин мамлекеттик бийлик органдарынын, ЕЭКтин жана Бирликтин Сотунун өкүлдөрү кирген. Жумушчу топтун алкагында Бирлик жөнүндө келишимге өзгөртүүлөрдү киргизүү тууралуу бир катар протоколдор даярдалган, анын ичинде "I Чоң" Протокол — 2021-жылдын 15-июлунда күчүнө кирген, "II Чоң" протокол — 2024-жылдын 12-февралында күчүнө кирген, "III Чоң" протокол — 2024-жылдын 25-апрелинде күчүнө кирген.
19 Jun 2024 Микаел Беллуян ЕЭКтин Интеграцияны өнүктүрүү департаментинин директору болуп дайындалды Беллуян Микаел Норайрович Ереванда (Армения Республикасы) төрөлгөн. 2009-жылы Лондондо Европалык бизнес мектебин "Эл аралык бизнес" адистиги боюнча магистратураны аяктаган. 2013-жылдан 2021-жылга чейин - Лондон, Ереван шаарларында транспорт жана авиация тармагында ар кандай кызматтарда, анын ичинде жетекчилик кызматтарда иштеген (("Таймлайн" ЖЧКсы, "Аэрофлот" ААК, Армения Республикасынын Аймактык башкаруу жана инфраструктура министрлигинин Жарандык авиация комитети, "Гамма Групп" ЖЧКсы). 2021-2024-жылдары - Евразия экономикалык комиссиясынын Бажы инфраструктурасы департаментинин директорунун орун басары. 2024-жылдын 17-июнунан тартып Евразия экономикалык комиссиясынын Интеграцияны өнүктүрүү департаментинин директору кызматына дайындалган. Армян, англис жана испан тилдеринде сүйлөйт.
14 Jun 2024 ЕАЭБ өлкөлөрүнүн региондорунун ортосундагы кызматташтык жаңы деңгээлге жетти Бул туурасында ЕЭКтин Макроэкономикалык саясат департаментинин директору Аскар Джаппаркулов "ЕАЭБ өлкөлөрүнө экспорт-2024. Региондор аралык кооперациянын сценарийлери" эл аралык конференциясында Новосибирскте билдирди. Конференциянын пленардык сессиясында сөз сүйлөп жатып, Аскар Джаппаркулов ЕАЭБ алкагында өз ара сооданын олуттуу өсүшүн жана анын мүчө мамлекеттердин региондорунун экономикалык өнүгүүсүнө кошкон салымын белгиледи. "Новосибирск областынын ЕАЭБ өлкөлөрү менен тең салмактуу соода профили бар: региондун жалпы товар жүгүртүүсүнүн бештен бир бөлүгү Бирлик боюнча өнөктөштөр менен жүзөгө ашырылат. Бирок, ЕАЭБ өлкөлөрүнөн экспорттун жана импорттун өсүшүнүн жогорку көрсөткүчтөрүнө карабастан, Новосибирск областы соода көлөмдөрүн өстүрүүнүн олуттуу потенциалына ээ. Бул үчүн региондо транспорттук-инфраструктуралык долбоорлор ишке ашырылып, жаңы өндүрүштүк кубаттуулуктар түзүлгөн", – деп билдирди Департамент башчысы. Аскар Джаппаркуловдун сөзү боюнча, Новосибирск областы менен ЕАЭБ өлкөлөрүнүн региондорунун ортосунда өз ара товар агымдарын көбөйтүүдө импорттук товарлардан Бирлик өлкөлөрүндө өндүрүлгөн товарларга өтүү маанилүү фактор болмокчу. "Экспорттук жетилгендик же тапкычтык: балансты издейбиз" сессиясынын алкагында Макроэкономикалык саясат департаментинин экономикалык саясат стратегиялары бөлүмүнүн башчысы Андрей Пантелеев ЕАЭБде бизнести жана аймактар аралык кызматташтыкты колдоо чаралары жана механизмдери жөнүндө айтып берди. Атап айтканда, ЕАЭБде региондор аралык кызматташтык боюнча порталдын артыкчылыктары жана функционалдык мүмкүнчүлүктөрү көрсөтүлдү, анда ЕАЭБ өлкөлөрүнүн экономикалык субъекттери өздөрүнүн компаниялары, өндүрүлгөн продукциялары, инвестициялык долбоорлору, ошондой эле инвесторлор жана ишкерлер үчүн колдонуудагы аймактык жеңилдиктер жана преференциялар жөнүндө маалыматтарды жайгаштыра алышат. Конференцияга ишканалардын, компаниялардын, банктардын, өнүктүрүү институттарынын, ыйгарым укуктуу бийлик органдарынын өкүлдөрү, ЕАЭБдин бардык өлкөлөрүнөн, ошондой эле Өзбекстандын, Тажикстандын жана Вьетнамдын кесипкөй эксперттери катышышты.
10 Jun 2024 Сергей Глазьев: "Чоң Евразиялык өнөктөштүк – жаңы дүйнөлүк экономикалык тартипти калыптандыруунун драйвери" Дүйнөлүк тартиптин өзгөрүп жаткан шарттарында Евразия экономикалык бирлигинин экономикалык өнүгүүсүнүн мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө ЕЭК министри Сергей Глазьев 8-июнда XXVII Петербург эл аралык экономикалык форумунун алкагында өткөн "Көп борбордуулук колонияларсыз жана гегемондорсуз дүйнөнүн келечегинин ченеми катары" сессиясында айтып берди. ЕЭК министри кийинки 40-50 жыл аралыгында дүйнөлүк экономиканын өнүгүүсүнүн жүрүшүн аныктай турган дүйнөлүк экономикалык интегралдык тартип күчүнө кирээри жөнүндө айтып берди. "Түштүк-Чыгыш Азияда бардык башка региондор жана өлкөлөр үчүн абдан жагымдуу болгон тартип түзүлгөн. Мисалы, "Бир алкак – бир жол" кытай демилгесине дүйнөнүн 2/3 өлкөсү кошулган жана бул өз ара аракеттенүү биздин көз алдыбызда бекемделип жана кеңейүүдө", – деп белгиледи Сергей Глазьев. Ошондой эле ЕЭК министри баса белгилегендей, ЕАЭБ Чоң Евразиялык өнөктөштүктүн принциптерине ылайык өнүгүп жатат жана алар жаңы интегралдык дүйнөлүк чарбалык тартиптин багыттарына ылайык келет. "Өз ара пайдалуулук, ыктыярдуулук, улуттук эгемендүүлүктү урматтоо, ачык-айкындуулук жана конкреттүү артыкчылыктардын айкалышы интеграциянын жаңы түрүнүн ажырагыс принциптери болуп саналат. ЕАЭБдин "Бир алкак – бир жол" демилгеси менен айкалышуусу жаңы дүйнөлүк чарбалык тартиптин өзөгүн түзөт", – деди ЕЭК министри. Чыгып сүйлөөнүн жүрүшүндө Сергей Глазьев дүйнөлүк экономиканын турбуленттүүлүгүнүн жана геоэкономикалык жылыштардын шарттарында ЕАЭБдин потенциалын чагылдырган ЕАЭБ экономикалык өнүгүүсүнүн мүмкүнчүлүктөрү жөнүндө баяндама жасады.
07 Jun 2024 ЕАЭБ жана ЛАЕТ диалогду тереңдетүүгө ниеттенүүдө Экономикалык күн тартибинин кеңири чөйрөсү боюнча өз ара аракеттенүүнү интенсификациялоо маселелерин Евразия экономикалык комиссиясынын интеграция жана макроэкономика боюнча министри Сергей Глазьев жана Латын Америка-Кариб экономикалык тутумунун (ЛАЭТ) туруктуу катчысы Кларемс Эндара Вера 6-июнда XXVII Санкт-Петербург эл аралык экономикалык форумунун талааларында талкуулашты. Тараптар эки бирикменин өнүгүүсүнүн дал келген багыттарын, ошондой эле бир катар экономикалык багыттар боюнча кызматташуунун жогорку потенциалын талкуулашты. "ЛАЭТ көптөгөн өлкөлөрү менен биздин Бирлик кызматташтыкты жигердүү өнүктүрүүдө – Куба ЕАЭБге караштуу байкоочу-мамлекет болуп саналат, Никарагуа менен Өз ара иштешүү жөнүндө меморандумга кол коюлган, ЕЭК жана ЛАЭТ ортосунда Өз ара түшүнүшүү жөнүндө меморандум иштеп жатат. Эскерте кетсек, ага 2018-жылы ПЭЭФ талааларында кол коюлган. Биздин түзүмдөрдө диалогду мындан ары тереңдетүү үчүн бардык зарыл институттук база бар", – деп баса белгиледи Сергей Глазьев. Кларемс Эндара Вера ЛАЭТ ичиндеги сооданын актуалдуу абалы, эл аралык өнөктөштөр менен өз ара аракеттенүү жана ЕАЭБ өлкөлөрү менен кызматташуунун келечектүү багыттары жөнүндө айтып берди. "ЕАЭБ – калыптанган интеграциялык долбоор, Бирликтин көптөгөн иштелмелери ЛАЭТте да колдонулушу мүмкүн. Интеграциялык процесстердин тереңдигин жана алардын мүчө мамлекеттердин экономикаларынын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгүнө тийгизген таасирин изилдөө жагында статистика чөйрөсүндө тажрыйба алмашууну жөнгө салууну сунуштайт элек", – деп комментарий берди туруктуу катчы. Кларемс Эндара Вера мамлекеттик сатып алуулар чөйрөсүн жөнгө салуу маселелери боюнча диалогго кызыкдарлыгын баса белгилеп, ЕЭКти 2024-жылдын августунда Гондураста өтө турган Көндүмдөр форумунда бул маселелер боюнча презентация менен чыгып сүйлөөгө чакырды. Ошондой эле ал 2024-жылы биргелешкен тематикалык семинарларды өткөрүү практикасын өнүктүрүүнү колдоо менен интеграциянын натыйжаларын өлчөө маселесин биргелешкен эксперттик талкуулоого кызыгууну белгиледи. Сергей Глазьев өз кезегинде, ЛАЭТ өкүлдөрүн 2024-жылдын сентябрында өтө турган III Евразия экономикалык форумуна катышууга чакырды. Латын Америка-Кариб экономикалык тутуму (ЛАЭТ) – 1975-жылы түзүлгөн Латын Америка өлкөлөрүнүн экономикалык коомдоштугу, ал Латын Америкасынын төмөнкү 26 мамлекетин бириктирет: Аргентина, Барбадос, Боливия, Бразилия, Венесуэла, Гаити, Гайана, Гватемала, Гондурас, Гренада, Доминикан Республикасы, Колумбия, Коста-Рика, Куба, Мексика, Никарагуа, Панама, Парагвай, Перу, Сальвадор, Суринам, Тринидад жана Тобаго, Уругвай, Чили, Эквадор жана Ямайка. ЛАЭТ жогорку органы - жыл сайын чакырылуучу Латын Америка Кеңеши. Уюмдун күндөлүк ишмердигин туруктуу катчылык жүргүзөт. Конкреттүү экономикалык программаларды ишке ашыруу үчүн жумушчу комитеттер түзүлөт.
Дагы көрсөтүү