Жаңылыктар

21 Sep 2022 Максат Мамытканов жана Владимир Орловский бажы транзитинде логистикалык процесстердин жана санариптик технологиялардын натыйжалуулугун жогорулатуу маселелерин талкуулашты Евразия экономикалык бирлигинде ташууларды көзөмөлдөө үчүн навигациялык пломбаларды колдонуу жөнүндө макулдашууну ишке ашыруу ЕАЭБде ташылуучу товарларга натыйжалуу бажылык контролдоо жана мониторинг жүргүзүү үчүн өбөлгөлөрдү түзөт. Бул туурасында ЕЭКтин бажы кызматташтыгы боюнча министри Максат Мамытканов 15-сентябрда Минскте өткөн "Жеткирүү чынжырынын туруктуулугу: логистикадагы жана бажыдагы инновациялар" XIII эл аралык илимий-практикалык конференциясынын жүрүшүндө билдирди.  Ачык диалогдо Евразия экономикалык комиссиясынын өкүлдөрү конференциянын катышуучулары менен бажы ишинин укуктук жана практикалык бөлүктөрүн жана санариптик күн тартибин эске алуу менен бажылык жөнгө салууну андан ары өркүндөтүү маселелерин талкуулашты. 16-сентябрда ЕЭК Коллегиясынын бажы кызматташтыгы боюнча мүчөсү (министри) Максат Мамытканов менен Беларусь Республикасынын Мамлекеттик бажы комитетинин төрагасы Владимир Орловскийдин бажылык жөнгө салуунун актуалдуу маселелери боюнча жолугушуусу болуп өттү.
Михаил Мясникович Никол Пашинянды Армения Республикасынын Эгемендүүлүк күнү менен куттуктады 21 Sep 2022 Михаил Мясникович Никол Пашинянды Армения Республикасынын Эгемендүүлүк күнү менен куттуктады Евразия экономикалык комиссиясынын Коллегиясынын Төрагасы Михаил Мясникович Армения Республикасынын Премьер-министри, Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин жана Евразия өкмөттөр аралык кеңешинин мүчөсү Никол Пашинянды өлкөнүн негизги мамлекеттик майрамы – Эгемендүүлүк күнү менен куттуктады. "Сиздин аракеттериңиздин жана армян элинин эмгегинин аркасында сиздердин өлкө салтын сактаган, экономикалык дараметин өнүктүргөн эгемендүү, демократиялык, гүлдөгөн мамлекет катары калынтанды", – деп айтылат куттуктоо катында. ЕЭК Коллегиясынын Башчысы интеграциялык процесстердин алкагында натыйжалуу кызматташуу мындан ары да Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн элдеринин жыргалчылыгы үчүн келечектүү экономикалык долбоорлорду ишке ашырууга өбөлгө болоруна ишенимин билдирди. Михаил Мясникович Никол Пашинянга Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн ортосунда өз ара пайдалуу мамилелерди бекемдөө маселелерине көрсөткөн туруктуу колдоосу жана чоң көңүл буруусу үчүн ыраазычылыгын билдирди.
20 Sep 2022 Андрей Слепнев: "ЕАЭБдин соода келишимдери Арменияны тышкы рынокторго илгерилетүүгө өбөлгө түзөт" Бул туурасында Евразия экономикалык комиссиясынын соода боюнча министри Андрей Слепнев Ереван шаарында өткөн "Евразия өнөктөштүгү: экономикалык өсүштүн жаңы чекиттери" орус-армян бизнес-диалогунун пленардык сессиясында билдирди. "Армениянын үчүнчү өлкөлөр менен соодасын айта турган болсок, дүйнөдөгү турбуленттүүлүк жана глобалдык каатчылык көрүнүштөр менен мүнөздөлгөн татаал экономикалык кырдаалга карабастан, 2022-жылдын I жарым жылдыгында товар жүгүртүмү 42,9%га, анын ичинде экспорт – 31,5%га, импорт – 51,3%га өскөн, – деп белгиледи ал. – Бирликтин Иран, Вьетнам, Индия, Египет сыяктуу негизги соода-экономикалык өнөктөштөрү менен Армениянын соодасы акырындык менен өсүп жатат, алсак: Иран менен – 37,3%га, Египет менен – 3,9 эсеге, Вьетнам менен – 2,4 эсеге, Индия менен – 61,3%га көбөйгөн". Андрей Слепневдун пикири боюнча, дүйнөнүн соода картасындагы жана экономикалык өз ара аракеттенүү картасындагы өзгөрүүлөрдү эске алуу менен, бул өлкөлөрдү преференциялык соода ачып жаткан мүмкүнчүлүктөр көз карашынан кароо өзгөчө маанилүү. Мында Евразия экономикалык бирлиги, албетте, обочолонгон эмес, Евразиянын борборунда жайгашкан жана негизинен алып караганда, анын өзөгүн түзгөн, абдан талап кылынган өнөктөш.   "Биздин талаптуулук – көп факторлуу: бул чийки зат ресурстары, ошондой эле булактарды диверсификациялоо жана туруктуулукту камсыз кылуу зарылчылыгы менен байланышкан бардык нерселер, бул кургак жер коридорлорун өнүктүрүү менен транспорттук-логистикалык мүмкүнчүлүктөр жана технологиялар менен байланышкан мүмкүнчүлүктөр", – деди ЕЭКтин соода боюнча министри. Бул контекстте ал климаттык күн тартибинин алкагында өз ара аракеттенүүгө өзүнчө токтолду, анда ЕАЭБ мейкиндигинде имплантацияланган климаттык технологиялардын банкы даярдалган. Андрей Слепнев ЕЭКтин Иран менен толук форматтуу эркин соодалашуу жөнүндө макулдашуунун үстүндө жигердүү жүргүзүлүп жаткан иштер жана импортту алмаштыруу жана технологиялык көзкарандысыздык жаатында ачылып жаткан перспективалар жөнүндө маалымдады; Индия менен сүйлөшүүлөр процессине токтолду. Министр баса белгилеп өткөндөй, "Түндүк – Түштүк" багыты боюнча өз ара аракеттенүү – транспорттук коридорду өнүктүрүүгө караганда кыйла кеңири, бул жалпы экономикалык кызматташтык деп айтууга болот. "Эгерде биз эсептешүүлөр, логистика, соода, тоскоолдуктар жана технологиялар маселелерин бир столдо чечүү үчүн экономикалык коридорду кура алсак, анда бул туура мамиле болот", – деп ал толук ишеним билдирди. Бизнес үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөр ачылып жаткан башка багыттарга токтолуп, Андрей Слепнев Египетти бөлүп көрсөттү, бул өлкө менен сүйлөшүүлөрдүн кезектеги раунду октябрь айынын башында болмокчу. ЕЭК бул сүйлөшүүлөр аяктагандан кийин, келечектеги бүтүмдүн каркасын бекитип алууга болот деп эсептейт. Ал эми Египет Африкага жана араб дүйнөсүнө эшик болуп, Бирлик өлкөлөрүнүн компаниялары үчүн чоң мүмкүнчүлүктөрдү бермекчи. "Эгерде мурда көпчүлүк ЕАЭБ жөнүндө саясатчылар тарабынан түзүлгөн түзүм катары сүйлөшсө, бүгүнкү күндө Бирликке бизнес тарабынан кызыгуу кескин өстү. Компаниялар өздөрүнүн өндүрүштүк кубаттуулугун диверсификациялоону жүргүзүп, корпоративдик стратегияларын ишке ашыруу үчүн колдо болгон мүмкүнчүлүктөрдү жигердүү колдоно башташты, ошондой эле кооперация жөнүндө сүйлөшүүлөр жүрүп жатат. Бул планда биз ЕАЭБди өнүктүрүү стратегиясы өсүп жаткан өзгөрүүлөргө карата канчалык орундуу экендиги туурасында ойлонушубуз керек. Аны мындан ары өнүктүрүү жөнүндө ойлонушубуз керектир", – деп Андрей Слепнев божомолун билдирди. Евразия экономикалык комиссиясынын ички рыноктор, маалыматташтыруу, маалыматтык-коммуникациялык технологиялар боюнча министри Варос Симонян пленардык сессиянын жүрүшүндө Евразия инвестициялык планынын концепциясын ЕАЭБдин ички рыногунда тоскоолдуктардын пайда болушунун негизги себептери менен күрөшүүнүн маанилүү куралы катары сунуштады.   "Бирликтин ички рыногунун иштешинин тривиалдык эмес суроолоруна, атап айтканда, ички атаандаштыкка жана улуттук протекционизмге кантип жол бербөөгө керек, үчүнчү өлкөлөрдүн рынокторуна биргелешип чыгууну кантип камсыздоо керек деген суроолорго жооп издеп, биз Евразиялык инвестициялык пландын концепциясын түздүк. Биз иштеп чыгарып жаткан консолидациялык план бир эле учурда бир нече маанилүү максаттарды көздөйт: биринчи жана башкы максат – Бирликтин ички рыногунун туруктуу тоскоолдуксуз иштешин камсыз кылуу, экинчиси – ЕАЭБ мейкиндигинде артыкчылыктуу багыттар боюнча инвестициялардын көлөмүн көбөйтүү, үчүнчүсү – атаандаштыкка жөндөмдүүлүктү жана таасирдин тышкы факторлорунан көз карандысыздыкты жогорулатуу жана төртүнчү, стратегиялык максат, – ЕАЭБде узак мөөнөттүү экономикалык өсүштү колдоону камсыз кылуу", – деп белгиледи Варос Симонян. Сессиянын алкагында ЕЭКтин өнөр жай жана агроөнөр жай комплекси боюнча министри Артак Камалян, Армения Республикасынын экономика министри Ваган Керобян, Армения Республикасынын жогорку технологиялык өнөр жай министринин биринчи орун басары Геворг Манташян, Россия Федерациясынын экономикалык өнүгүү министринин орун басары Дмитрий Вольвач, Россия Федерациясынын өнөр жай жана соода министринин орун басары Алексей Груздев жана ВЭБ.РФ төрагасынын орун басары –башкармалыгынын мүчөсү Даниил Алгульян сөз сүйлөштү. Катышуучуларга саламдашуу сөздөрү менен Россия Федерациясынын Өкмөтүнүн Төрагасынын орун басары Алексей Оверчук жана Армения Республикасынын вице-премьер-министри Мгер Григорян кайрылышты. Талкуунун модератору Роскызматташтыктын жетекчиси Евгений Примаков болду.
20 Sep 2022 Арзыбек Кожошев: "Энергоресурстардын соодасын уюштуруу – ЕАЭБде энергоресурстардын жалпы рынокторун түзүүнүн артыкчылыктуу багыты" Евразия экономикалык комиссиясынын энергетика жана инфраструктура боюнча министри Арзыбек Кожошев Россиянын энергетикалык ресурстар менен соода жүргүзүү боюнча эң ири аянты – Санкт-Петербург эл аралык товардык-сырьелук биржасынын (СПбЭТСБ) ишмердүүлүгү менен таанышты. Биржанын жетекчилиги ЕЭК делегациясына товарлардын уюшулган рыногунун иштөө принциптерин тааныштырып жана ЕАЭБдин жалпы энергетикалык рынокторун түзүүгө өзүнүн катышуу мүмкүнчүлүктөрүн түшүндүрдү. Мунай-газ ресурстары менен биржалык соодалашуунун тартибин талкуулоонун жүрүшүндө Арзыбек Кожошев евразия "бешилтигинин" өлкөлөрүнүн экономикалары жана калкы үчүн бул стратегиялык маанилүү товарлар боюнча ачык-айкын жана басмырлоосуз баа түзүүнү калыптандыруу үчүн уюшкан сооданын өзгөчө маанилүүлүгүн баса белгиледи. ЕАЭБдин жалпы электр энергетикалык рыногунда электр энергиясын борборлоштуруп сатууну уюштуруу сүйлөшүүнүн өзүнчө темасы болду. СПбЭТСБ өлкөлөр сунуштаган электр энергиясын сатуу операторлорунун мөөнөттүү контракттар боюнча өз ара аракеттенүүсүнүн мүмкүн болгон механизмдерин сунуштады, алар ушул энергоресурстарынын жалпы биржалык соода рыногун түзүүгө мүмкүндүк берет.
20 Sep 2022 Арзыбек Кожошев Россия Федерациясынын энергетика министри Николай Шульгинов менен жумушчу жолугушуу өткөрдү Евразия экономикалык комиссиясынын энергетика жана инфраструктура боюнча министри Арзыбек Кожошев жана Россия Федерациясынын энергетика министри Николай Шульгинов электр энергиясынын, газдын, мунайдын жана мунай өнүмдөрүнүн жалпы рынокторун түзүүнүн актуалдуу маселелерин, ошондой эле газ жана мунай боюнча эл аралык келишимдердин долбоорлорун даярдоонун жүрүшүн талкуулашты. Иш-чара Москвада Россия Федерациясынын Энергетика министрлигинде болуп өттү. Жолугушуунун жүрүшүндө Арзыбек Кожошев мунай-газ тармагындагы эл аралык келишимдерди тез арада кабыл алуунун маанилүүлүгүн баса белгиледи. Ошондой эле ал энергоресурстардын жалпы рынокторун түзүү жөнүндө эл аралык келишимдерди даярдоодо Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн өз ара аракеттенүүсүнүн жогорку деңгээлин белгиледи. Маалымат ЕЭК Кеңешинин 2022-жылдын 23-сентябрындагы отурумунда Бирликтин газ, мунай жана мунай өнүмдөрү жалпы рынокторун түзүү жөнүндө эл аралык келишимдердин долбоорлорун даярдоонун жүрүшү жана алар боюнча пикир келишпестиктер жөнүндө маселелерди кароо пландаштырылат.
2022-жылдын августунда ЕАЭБде инфляция 10,8%га өстү 20 Sep 2022 2022-жылдын августунда ЕАЭБде инфляция 10,8%га өстү ЕАЭБде 2022-жылдын августунда керектөө бааларынын индекси 2021-жылдын декабрына салыштырмалуу 110,8%ды, ал эми 2022-жылдын июль айына салыштырмалуу – 99,8%ды түздү. 2022-жылдын август айында 2021-жылдын декабрына салыштырмалуу ЕАЭБ боюнча азык-түлүк эмес товарларга (12,3%га) жана азык-түлүк товарларына (10,4%га) баалардын олуттуу өсүшү байкалган. Аталган мезгилдин ичинде акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүүлөргө баалар 9%га өскөн. Азык-түлүк товарларына баалардын ЕАЭБ боюнча деңгээлден көбүрөөк өсүшү Казакстанда (18%га), Кыргызстанда (13,4%га) жана Беларуста (12,7%га) катталган. Азык-түлүк эмес товарларга баалардын эң көп өсүшү Беларуста (18,2%га) жана Россияда (12,4%га), акы төлөнүүчү кызмат көрсөтүүлөргө баалар – Беларуста (9,9%га) жана Россияда (9,3%га) байкалган. Кененирээк статистикалык маалымат статистика департаментинин баракчасында "Керектөө бааларынын индекси жөнүндө" бөлүмүндө көрсөтүлгөн.
20 Sep 2022 ЕЭКтин Жаштар кеңеши өз ишин активдештирет Евразия экономикалык комиссиясынын Жаштар кеңешинин ишмердигинде мыкты коомдук жана кесиптик иш-аракеттерди жүзөгө ашыруу үчүн Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн кесипкөй жаштарынын өкүлдөрү менен өз ара аракеттенүүнү активдештирүү зарылдыгы туурасында Комиссиянын протокол жана уюштуруучулук камсыздоо департаментинин директору, Жаштар кеңешинин Төрагасы Данияр Турусбековдун төрагалыгы алдында ЕЭКтин Жаштар кеңешинин отурумунда кеп болду. Буга байланыштуу бир катар тиешелүү программаларды биргелешип иштеп чыгуу боюнча негизги өнөктөштөр менен кызматташтыкты тереңдетүү каралган. Регионалдык интеграциялык бирикмелердин жана эл аралык уюмдардын жаштар кеңештери менен системалуу негизде өз ара аракеттенүү, ЕАЭБдин, үчүнчү өлкөлөрдүн жана регионалдык интеграциялык бирикмелердин ири форумдук аянтчаларында профилдик жаштар сессияларын уюштуруу пландаштырылат. Данияр Турусбеков 2022-жылдын 25-26-августунда Чолпон-Ата шаарында (Кыргыз Республикасы) өткөн КМШ жана ЕАЭБ Жаштар форумунун жыйынтыктары жөнүндө айтып берди. Форум жаш катышуучулар үчүн уникалдуу аянтча болуп, аларга Бирлик мамлекеттеринин кызматташтыгын андан ары өнүктүрүүгө жана евразиялык интеграция идеясын кеңири жайылтууга түрткү бере турган демилгелер менен чыгууга мүмкүнчүлүк бергендиги белгиленген. ЕЭКтин Жаштар кеңеши форумда айтылган сунуштарды мээ чабуулу форматында талкуулашты. Алсак, ЕЭК Коллегиясынын Төрагасы Михаил Мясниковичтин демилгелери каралды, тактап айтканда, жаштар демилгелерин колдоонун Евразиялык фондун түзүү, Бирлик өлкөлөрүнүн жаштарынын кайрылууларын кароо боюнча "бирдиктүү терезе" түзүү, ЕАЭБ өлкөлөрүнүн жаштарына ЕЭКте практикадан жана стажировкадан өтүү мүмкүнчүлүгүн берүү. Ошондой эле ЕЭКтин Жаштар кеңешинин отурумунун катышуучулары форумда сунушталган жаштардын өкүлдөрүнүн сунуштарын иштеп чыгуу боюнча иштерге жигердүү катышууга даярдыгын билдиришти: евразиялык ишкердик коомдоштуктарды түзүүнү демилгелөө, жаштар туризмин, ЕАЭБде волонтердук кыймылды, академиялык мобилдүүлүктү өнүктүрүү боюнча сунуштарды иштеп чыгуу ж.б. Мындан тышкары, ЕЭКтин Жаштар кеңешинин отурумунун катышуучулары демилгелердин тизмесине толуктоолорду сунушташты: ЕЭКтин өнөктөш – жождору менен өз ара аракеттенүүнү кеңейтүү; студенттик бирикмелер менен биргеликте евразиялык интеграция тематикасы боюнча жогорку окуу жайларынын жана жогорку окуу жайлар аралык илимий конкурстарын, дебаттарды өткөрүү; ЕЭК өкүлдөрүнүн мамлекеттик аттестациялык комиссияларга катышуусу. ЕЭКтин жаш кызматчыларынын ортосундагы социалдык байланыштарды өнүктүрүүгө өзгөчө көңүл бурулду. "КМШ жана ЕАЭБ Жаштар форумунун жыйынтыгы боюнча бизге жөнөкөй эмес милдет коюлган – Комиссияда да, Бирликте да жаштар күн тартибин өнүктүрүү боюнча системалык ишти уюштуруу. ЕЭК Коллегиясынын Төрагасы бизден конкреттүү жыйынтыктарды күтөт. Жыйынтык берүүгө умтулалы", – деп баса белгиледи Данияр Турусбеков. ЕЭКтин Жаштар кеңешинин ишин активдештирүү максатында жакынкы отурумдардын биринде иш-чаралар планын бекитүү, ошондой эле ЕЭКтин Жаштар кеңешинин жаңыланган түзүмүнүн долбоорун кароо пландаштырылууда.
19 Sep 2022 ЕАЭБ табигый монополиялар чөйрөсүндө интеграцияны тереңдетүү боюнча документтерди даярдоону улантууда Табигый монополиялар чөйрөсүндөгү жол картасынын экинчи этабынын иш-чараларын жүзөгө ашыруунун орто аралык жыйынтыктары Комиссиянын профилдик консультативдик комитетинин 25-отурумунда, 16-сентябрда ЕЭКтин энергетика жана инфраструктура боюнча министри Арзыбек Кожошевдин төрагалыгы астында чыгарылды. Комитет Комиссиянын Коллегиясынын "ЕАЭБ өлкөлөрүнүн табигый монополияларынын субъекттеринин ишин жөнгө салуунун бирдиктүү принциптерин жана жалпы эрежелерин колдонуу жөнүндө" сунуштамасынын долбоорунун үстүндө иштөөнүн жүрүшүн, ошондой эле "бешилтик" өлкөлөрүнүн шайкеш келтирүүгө жана жакындоого жаткан ченемдик-укуктук актыларынын тизмегине сунуштардын долбоорун карап чыкты. Отурумдун катышуучулары иштелип жаткан долбоорлордун маанилүүлүгүн белгилешти, анткени алар кийинчерээк Бирлик өлкөлөрүнүн мыйзамдарына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү менен түздөн-түз байланыштуу. Отурумдун жүрүшүндө ошондой эле 2022-жыл үчүн табигый монополиялар чөйрөсүндө жасалган иштер жөнүндө баяндаманын (маалыматтын) түзүмү бекитилди. Кийинчерээк ал Бирликтин органдарына сунушталат. Мамлекет башчыларына документ 2023-жылдын май айында сунушталышы пландалат. Эске салсак, ЕАЭБ жөнүндө келишимдин жоболору ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ортосундагы соодага таасир тийгизүүчү табигый монополиялардын кызмат көрсөтүүлөрүнө жайылтылат. Бул мунай жана мунай өнүмдөрүн ташуу боюнча кызмат көрсөтүүлөр, электр энергиясын берүү боюнча кызмат көрсөтүүлөр, магистралдык темир жол тармактарынын кызмат көрсөтүүлөрү, темир жол ташуулары, аэропорттордун жана порттордун кызмат көрсөтүүлөрү, аэронавигация кызматтары ж.б. Маалымат Табигый монополиялар чөйрөсүндө ЕАЭБ мамлекеттеринин мыйзамдарын шайкеш келтирүүнү жүргүзүүнүн ырааттуулугун аныктоо боюнча жол картасы ЕЭК Кеңеши тарабынан 2017-жылдын декабрында бекитилген жана үч этаптан турат. Биринчи этапта (2019-2020-жж.) Бирликтин катышуучу өлкөлөрүнүн мыйзам актыларын комплекстүү изилдөө жүргүзүлгөн. Жол картасынын экинчи этабында төрт документти иштеп чыгуу каралган, алардын экөө үстүбүздөгү жылы Комиссиянын Коллегиясы тарабынан кабыл алынган: – "Евразия экономикалык бирлигинин мүчө мамлекеттеринин табигый монополиялар чөйрөсүндөгү мыйзамдарын шайкеш келтирүүнү баалоонун сандык жана сапаттык көрсөткүчтөрү жөнүндө" сунуштама (Комиссиянын Коллегиясы тарабынан 22.03.2022 № 9 кабыл алынган), – "Кызмат көрсөтүүлөрдү табигый монополиялар чөйрөсүнө киргизүүнүн негизги критерийлери жана шарттары жөнүндө" сунуштама (Комиссиянын Коллегиясы тарабынан 19.04.2022 № 15 кабыл алынган). Жыйынтыктоочу этапта Бирликтин мүчө мамлекеттери тарабынан мыйзамдарды шайкеш келтирүү боюнча иш-чаралар жана Комиссия тарабынан Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин тапшырмаларынын аткарылышына мониторинг ишке ашырылат.
Дагы көрсөтүү