Жаңылыктар

27 May 2024 ЕАЭБдин Монголия менен соода-экономикалык өз ара аракеттешүүсү өнүгүүдө Монголиянын Евразия экономикалык бирлигинин мүчөсү катары — Россия менен жана бүтүндөй ЕАЭБ менен диалогун өнүктүрүү маселеси Евразия экономикалык комиссиясынын өкүлдөрүнүн катышуусу менен Москвада өткөн "Россия-монгол кызматташтыгынын актуалдуу көйгөйлөрү" эл аралык илимий-практикалык конференциясында талкууланды. ЕЭКтин Интеграцияны өнүктүрүү департаментинин эл аралык өз ара аракеттенүү бөлүмүнүн башчысы Дмитрий Ежов баса белгилегендей, 2015-жылдан тартып ЕЭК жана Монголиянын Өкмөтү өз ара кызыкчылык жараткан бардык негизги тармактык багыттар боюнча меморандум форматында жигердүү өз ара аракеттенишип келет, аларга Комиссиянын тиешелүү компетенциясы бар. ЕАЭБдеги жана Монголиядагы учурдагы экономикалык кырдаал өз ара товардык жеткирүүлөрдү диверсификациялоо үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачат деп белгиленген. Муну товардык тең салмаксыздыктарды жоюу үчүн колдонуу зарыл, мында келечекте Бирликтин, ага мүчө мамлекеттердин жана Монголиянын ортосунда преференциалдык соода макулдашуусун түзүү чечүүчү таасирин тийгизиши мүмкүн. ЕАЭБ рыногуна монголиялык продукциянын жеткилигин жөнөкөйлөтүү үчүн улуттук жөнгө салуунун айрым ченемдерин ЕАЭБ укугу менен шайкеш келтирүү белгилүү натыйжага ээ болушу мүмкүн. Монголия 2015-жылы тиешелүү Меморандумду түзүү жолу менен ЕЭК менен өз ара аракеттенүүнү формалдаштырган биринчи мамлекет болгон.  
20 May 2024 Валентин Татарицкий: "ЕАЭБде стандартташтыруу жана метрология чөйрөсүндө бирликтик интеграцияны күчөтүү зарылдыгы бышып жетилди" Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн стандартташтыруу жана метрология жаатындагы кызматташтыгы жөнүндө ЕЭКтин техникалык жөнгө салуу боюнча министри Валентин Татарицкий Техникалык жөнгө салуу жана метрология боюнча федералдык агенттиктин (Росстандарт) жыйынтыктоочу Коллегиясынын отурумунда айтып берди. Росстандарттын Коллегиясына 200дөн ашык адам катышты, алардын катарында – Росстандарттын борбордук аппараты жана бардык ведомстволук уюмдары, Евразия экономикалык комиссиясынын, Россия Федерациясынын министрликтеринин жана профилдик мекемелеринин өкүлдөрү болушту. Валентин Татарицкий 29-майда ЕАЭБ жөнүндө келишимге кол коюлганына 10 жыл болорун эскертип, бул мезгилде техникалык жөнгө салуу чөйрөсүндө көп нерсеге жетишүүгө мүмкүн болгонун жана бул процессте Росстандарт жигердүү роль ойногонун белгиледи. ЕЭК министринин сөзү боюнча, жакынкы келечекте стандартташтыруу багыты боюнча Бирликтин алкагында стандартташтыруу боюнча иштерди координациялоо тартибин, ошондой эле күчүнө кирген регламенттердин илимий-техникалык деңгээлин милдеттүү түрдө мезгил-мезгили менен баалоону жүргүзүү тартибин жана аларга карата стандарттардын тизмесин ишке ашыруу милдети турат. Бул документтер талаптарды актуалдуу абалда сактоого, ошондой эле аларды макулдашып жана өз убагында даярдоого багытталган. Валентин Татарицкий ошондой эле бул жылы ЕАЭБде өлчөө каражаттарын колдонууга жол берүү механизмин иштеп чыгуу боюнча пилоттук долбоорду ишке ашыруунун жыйынтыктарын талкуулоо пландаштырылып жатканын айтты. Пилоттук долбоордун алкагында аныкталган укуктук кенемтелерди жөнгө салуу үчүн Бирликтин актыларын оңдоо боюнча конкреттүү сунуштар түзүлөт. ЕЭК министри, аткарылган иштерге карабастан, учурдагы реалдуулукта стандартташтыруу жана метрология чөйрөсүндө бирликтик интеграцияны күчөтүү зарылдыгы бышып жетилгенин баса белгиледи. "Бул блокторду өнүктүрүү боюнча биргелешкен дымактарды Бирликтин алкагында 2030-жылга чейин жана 2045-жылга чейинки мезгилде экономикалык процесстерди андан ары өнүктүрүү жөнүндө декларацияны ишке ашыруу боюнча иш-чаралар планына жүктөө дурус болмок", — деп белгиледи ал. Валентин Татарицкий өз сөзүндө белгилеп өткөндөй, техникалык жөнгө салуу тармагын өнүктүрүүдө санариптештирүү маанилүү роль ойнойт. Анын айтымында, "келечектеги техникалык жөнгө салууга" карай биринчи кадам бирлик аянтчасында кыйла дымактуу долбоорду – "Бирликтин алкагында санариптик техникалык жөнгө салуу" долбоорун ишке ашыруу болуп саналат. "Бул долбоорду түздөн-түз ишке ашырып жаткан эксперттик команда, ал эми бул толук консорциум, бүгүнкү күндө түзүлүп жаткан бирдиктүү санариптик платформаны иштеп жаткан же жаңы гана түзүлүп жаткан бирликтик сервистер менен толтуруунун перспективаларын "түптөөдө", — деди Валентин Татарицкий. — Кийин мындай тутум бизге шайкештикти баалоо процессинин өзүн санариптештирүүгө жана уруксат берүүчү документтерди берүүгө, ошондой эле техникалык жөнгө салуу чөйрөсүндө көзөмөлдөө ишин автоматташтырууга ырааттуу кадам таштоого мүмкүндүк берет". Болуп өткөн иш-чара ошондой эле Дүйнөлүк метрология күнүнө арналган, ал жыл сайын 20-майда метрологиялык кесиптик коомдоштук тарабынан белгиленет. Бул датаны 2024-жылы белгилөө "Биз бүгүн туруктуу келечек үчүн өлчөйбүз" деген ураан астында жүрүүдө. Евразия экономикалык комиссиясы өз ыйгарым укуктарынын алкагында аталган ураанды жүзөгө ашырууга кошулат.
Бакытжан Сагинтаев Иран Президенти Ибрахим Раисинин дүйнөдөн кайтканына байланыштуу көңүл айтты 20 May 2024 Бакытжан Сагинтаев Иран Президенти Ибрахим Раисинин дүйнөдөн кайтканына байланыштуу көңүл айтты ЕЭК Коллегиясынын Төрагасы Бакытжан Сагинтаев Евразия экономикалык комиссиясынын атынан жана жеке өзүнүн атынан Иран Ислам Республикасынын Жогорку лидери Али Хаменеиге жана иран элине өлкөнүн түндүгүндө тик учактын кыйрашынын натыйжасында Иран Президенти Ибрахим Раиси жана аны коштогон жогорку даражалуу адамдар каза болгондугуна байланыштуу көңүл айтты. "Ирандын президенти Ибрахим Раисинин жана өкмөттүк делегация мүчөлөрүнүн кайгылуу өлүмү тууралуу кабарды терең кайгыруу менен кабыл алдым. Ирандын жана Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн кызматташтыгын өнүктүрүүгө зор салымын кошкон көрүнүктүү саясатчы жана мамлекеттик ишмердин жаркын элеси биздин элдердин жүрөгүндө түбөлүккө сакталат", – деп айтылат телеграммада.
17 May 2024 Бакытжан Сагинтаев Касым-Жомарт Токаевди туулган күнү менен куттуктады Евразия экономикалык комиссиясынын Коллегиясынын Төрагасы Бакытжан Сагинтаев Казакстан Республикасынын Президенти Касым-Жомарт Токаевди туулган күнү менен куттуктады. "Сиз евразия континентиндеги интеграциялык байланыштарды өнүктүрүүгө, Евразия экономикалык бирлигинин алкагында туруктуулукту жана көп тараптуу кызматташтыкты чыңдоо ишине зор салым коштуңуз жана кошуп келе жатасыз", – деп айтылат куттуктоо катында. Казакстандын Президенти сунуш кылган реформалар, демилгелер жана идеялар республиканын калкынан гана эмес, өлкөнүн чегинен тышкары жактардан да колдоо табууда. Бакытжан Сагинтаев Евразия экономикалык комиссиясынын атынан Касым-Жомарт Токаевге чың ден-соолук, Казакстан Республикасынын гүлдөп өсүшү үчүн жана анын элинин жыргалчылыгы үчүн мындан аркы ийгиликтерди каалады.
ЕЭК жана ФАО кызматташтыкты өнүктүрүшүүдө 17 May 2024 ЕЭК жана ФАО кызматташтыкты өнүктүрүшүүдө Евразия экономикалык комиссиясынын өкүлдөрү Римде Европа үчүн Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк жана айыл чарба уюмунун (ФАО) Регионалдык конференциясына жана ФАОнун бир катар панелдик сессияларына катышышты. Алардын арасында — "Деңизге чыга албаган Европанын жана Борбордук Азиянын өнүгүп келе жаткан өлкөлөрүндө агроазык-түлүк тутумдарын трансформациялоо көйгөйлөрү", "Климаттын өзгөрүшүнө каршы иммунитетке ээ болгон жана аз эмиссиялык чечимдерди агроазык-түлүк тутумдарына киргизүүнү тездетүү үчүн жаратылыш ресурстарын туруктуу пайдаланууда инновациялардын жана санариптештирүүнүн ролу". Иш-чаралардын жүрүшүндө ФАОнун региондогу 2022-2023-жылдардагы ишинин жыйынтыктары, 2031-жылга чейинки мезгилдеги иштин артыкчылыктуу багыттары, азык-түлүк коопсуздугу жаатындагы глобалдык жана регионалдык божомолдорго байланыштуу маселелер, агроазык-түлүк тутумдарын өзгөртүү аркылуу жашоо туруктуулугун жогорулатуу инструменттери талкууланды. Конференциянын талааларында ЕЭКтин Агроөнөр жай саясаты департаментинин директору Армен Арутюнян жана өнөр жай жана агроөнөр жай комплекси боюнча министринин жардамчысы Зоя Морочкова ФАОнун Европа жана Борбордук Азия боюнча регионалдык өкүлү Виорел Гуцу жана ФАОнун Европа жана Борбордук Азиядагы аймактык программаларынын жетекчиси Раймунд Йеле менен жумушчу жолугушууларды өткөрүштү. Тараптар өз ара иштешүүнүн учурдагы жана келечектүү багыттары жөнүндө пикир алмашышты, азык-түлүк коопсуздугун баалоо жана климаттык күн тартибинде айыл чарбасынын ролун аныктоо маселелери боюнча кызматташтыкты өнүктүрүүнүн актуалдуулугун баса белгилешти, ЕЭК менен ФАОнун ортосунда Өз ара түшүнүшүү жөнүндө жаңы меморандумду жана аны ишке ашыруу боюнча иш-чаралар планын макулдашуу жана кол коюу мөөнөттөрүн талкуулашты. Комиссия менен ФАОнун кызматташтыгынын маанилүү натыйжасы болуп тармактык "Евразия экономикалык бирлигинин мүчө мамлекеттеринин мөмө-жемиш секторуна сереп" жана айдоо жерлердин күрдүүлүгүн сактоо жана калыбына келтирүү, так дыйканчылык технологияларын колдонууну өбөлгөлөө, аквакультураны жана балык уулоону туруктуу өнүктүрүүнү камсыз кылуу боюнча сунуштар болду. Жолугушуунун жыйынтыктары боюнча тараптар ЕЭК менен ФАОнун өз ара аракеттенүүсүнүн күн тартибин ишке ашыруу үчүн интенсивдүү байланышууларды улантууну жана азык-түлүктүн жеткиликтүүлүгүн камсыздоого, органикалык айыл чарбасын өнүктүрүүнүн эл аралык тажрыйбасына сереп салуунун долбоорун даярдоого, анын ичинде органикалык айыл чарба продукцияларынын экспортун өстүрүүгө жана үчүнчү өлкөлөрдүн рынокторуна жеткиликтүүлүктү алууга биргелешкен мамилелерди иштеп чыгууга киришүүнү макулдашышты.
17 May 2024 ЕАЭБ өлкөлөрүндө интеграциялык долбоорлорго кызыгуу артууда Стратегиялык демилгелер агенттиги Евразия экономикалык комиссиясынын уюштуруу-маалыматтык колдоосу менен, Евразия экономикалык бирлигинин өнүктүрүү институттарынын консорциумунун мүчөлөрү менен биргеликте уюштурган "Евразия интеграциясынын символдору" биргелешкен масштабдуу жогорку технологиялык жана гуманитардык долбоорлордун конкурсуна билдирмелерди чогултуу аяктады. Конкурс бир нече мүчө мамлекеттердин өкүлдөрүнүн катышуусу менен жүзөгө ашырылуучу технологиялык, атаандаштыкка жөндөмдүү долбоорлорду табууга багытталган. Кароого 257 долбоор (Армениядан – 3, Беларустан – 24, Казакстандан – 6, Кыргызстандан – 14, Россиядан – 210) келип түшкөн. Алардын ичинен 137 — технологиялык, 120 — гуманитардык. "Билдирмелерди чогултуунун жыйынтыктары боюнча катышуучулардын Евразия экономикалык бирлигинин алкагындагы интеграциялык долбоорлорго олуттуу кызыгуусун аныктай алабыз", – деп белгиледи ЕЭКтин интеграция жана макроэкономика боюнча министри Сергей Глазьев. Технологиялык долбоорлор боюнча билдирмелердин эң көп саны төмөнкү номинацияларда берилген: "Транзиттик потенциал", "Технологиялык көзкарандысыздык" жана "Санариптик платформалык чечимдер". Долбоорлор ошондой эле "Базалык тармактардын технологиялары", "Жаңы технологиялык тартип", "Адамдык капитал", "Евразиялык туризм", "Финансылык инклюзивдүүлүк" номинациялары боюнча кабыл алынган. Алардын катарында — ар кандай тармактар үчүн технологияларды, анын ичинде лазердик жана маалыматтык-телекоммуникациялык, интеллектуалдык жана башкаруу тутумдарын, илимий-өндүрүштүк комплекстерди, компетенттүүлүк борборлорун, ошондой эле биологиялык препараттарды, тамак-аш кошулмаларын жана ар кандай материалдарды өндүрүү үчүн демилгелер бар. "Биз ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ишкерлер коомдоштугу, мамлекеттик бийлик органдары, жарандары тарабынан чоң кызыгууну көрдүк. Бул "Евразиялык интеграциянын символдору" конкурсу чындыгында актуалдуу жана зарыл экендигин билдирет", – деп баса белгиледи СТА башчысы Светлана Чупшева. Ушул жылдын июнь айынын аягына чейин эксперттер жана конкурстун президиуму финалисттерге баа берип, ар бир номинация боюнча сынактын жеңүүчүлөрүн аныкташы керек. Жеңүүчүлөрдү сыйлоо 2024-жылдын экинчи жарым жылдыгында ЕАЭБ мамлекеттеринин интеграциялык күн тартибиндеги маанилүү окуялардын бирине арналат.
17 May 2024 Консультативдик комитеттин алкагында ЕАЭБдин өнөр жай кызматташтыгынын негизги маселелери каралды 17-майда Евразия экономикалык комиссиясынын өнөр жай жана агроөнөр жай комплекси боюнча министри Гоар Барсегяндын төрагалыгы астында Өнөр жай боюнча консультативдик комитеттин кезектеги отуруму болуп өттү. Отурумга евразиялык "бешилтиктин" профилдик министрликтеринин жана ведомстволорунун жана Евразия экономикалык бирлигине караштуу байкоочу өлкөлөрдүн — Өзбекстандын жана Кубанын өкүлдөрү катышышты. Консультативдик комитеттин мүчөлөрү ЕАЭБде өнөр жай кооперациясына каржылык көмөк көрсөтүүнүн жаңы механизмин ишке ашыруу маселесин талкуулашты. Механизмдин бардык ченемдик базасы иштелип чыкты, ЕАЭБ жөнүндө келишимге тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө протоколго кол коюлду жана ратификациялоонун акыркы стадиясында турат. Отурумда ошондой эле ЕАЭБде 2030-жылга чейин Өнөр жай кызматташтыгынын негизги багыттарынын долбоору каралды, өнөр жайдын артыкчылыктуу жана жогорку технологиялык тармактарында кооперация жана импортту алмаштыруу боюнча Комиссиянын курамы актуалдаштырылды. Мындан тышкары, импорттон көз карандылыкты азайтууга багытталган өнөр жайда кооперациялык долбоорлорду ишке ашыруу жөнүндө, Өнөр жай кызматташтыгынын негизги багыттарын ишке ашырууга мониторинг жүргүзүүнүн натыйжалары жөнүндө, өнөр жай саясатынын чараларын ишке ашырууда сезимтал товарларга карата милдеттенмелердин аткарылышына мониторинг жүргүзүүнүн натыйжалары жөнүндө, өнөр жай продукциясынын негизги түрлөрү боюнча суроо-талаптын жана сунуштун жыйынтыкталган болжолдуу баланстары, станок куруу тармагына сереп салуу жөнүндө баяндамалардын долбоорлору каралды. Акыркы баяндаманын негизинде станок куруу тармагын өнүктүрүү жөнүндө сунуштаманын долбоору даярдалып, аны тараптар да колдошту. Күн тартибиндеги маселелерди талкуулоону жыйынтыктап жатып, Гоар Барсегян отурумдун катышуучуларына конструктивдүү дискуссия үчүн ыраазычылык билдирди жана консультативдик комитеттин кезектеги отурумун 2024-жылдын III кварталында көздөшүү форматында өткөрүүнү сунуштады.
17 May 2024 ЕЭК бирдиктүү рынокту бирликтик талаптарына ылайык келбеген продукциядан коргойт Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн мамлекеттик контролдоо (көзөмөлдөө) органдарынын, ошондой эле мамлекеттик контролдоо (көзөмөлдөө) органдарынын аккредитация боюнча органдары менен өз ара аракеттенүү тартибинин долбоору ЕЭКтин Техникалык жөнгө салуу жана аккредитация департаментинин директорунун орун басары Татьяна Николаеванын жетекчилиги алдында Евразия экономикалык комиссиясынын аянтчасында болуп өткөн кеңешмеде каралды. Документ Стратегия-2025тин 4.7.1-пунктун ишке ашыруу максатында даярдалган. Талкуунун жүрүшүндө ЕАЭБ мамлекеттеринин эксперттери Бирликтин бирдиктүү рыногун бирликтик мыйзамдардын талаптарына ылайык келбеген продукциядан коргоого тиешелүү көйгөйлүү маселелерди карашты. Алардын арасында — мүчө мамлекеттердин контролдоочу башка органдарына ыкчам маалымдоо үчүн, өз аймагында ушундай продукция табылганда көзөмөлдөө органынын иш-аракеттеринин ырааттуулугу, ошондой эле маалымдоо системасынын алкагында берүү үчүн маалыматтардын зарыл курамы талкууланды. Аталган продукцияга карата чараларды кабыл алууда контролдоо органдары тарабынан ишке ашырылып жаткан мамилелер, андан тышкары, улуттук мыйзамдарга ылайык көзөмөлдөө органдары же башка ыйгарым укуктуу органдар тарабынан шайкештикти баалоо жөнүндө документтердин колдонулушун токтотууга же токтото турууга карата мамилелер каралды. Мүчө мамлекеттердин биринин аймагында алардын колдонулушу токтотулган же токтото турулган учурда Бирдиктин шайкештикти баалоо жөнүндө документтеринин бирдиктүү реестринде шайкештикти баалоо жөнүндө документтердин юридикалык статусу талкууланды. "Өз ара аракеттенүү тартибин кабыл алуу Бирлик өлкөлөрүнүн мамлекеттик контролдоо органдарына жооп кайтаруу чараларын кабыл алуу үчүн маалымдоо тутумунун алкагында талаптарга ылайык келбеген продукция жөнүндө маалыматты ыкчам алмашууга мүмкүндүк берет", – деп белгиледи Татьяна Николаева. Мамлекеттик контроль (көзөмөл) органдарынын, анын ичинде аккредитациялоо боюнча органдар менен ыкчам өз ара аракеттенүүсү бирдиктүү рынокту талаптарга ылайык келбеген продукциялардан жана шайкештикти баалоо жөнүндө негизсиз берилген документтерден коргоого жардам берет. Тартиптин долбоору Евразия экономикалык комиссиясынын Кеңешинин кароосуна ушул жылдын аягына чейин чыгарылат.
Дагы көрсөтүү