Жаңылыктар

24 Jan 2023 Армен Арутюнян дүйнөлүк форумда ЕЭКтин азык-түлүктүк тутумдарынын туруктуу өзгөрүүсүнө жетишүү боюнча сунуштарын көрсөттү Евразия экономикалык комиссиясынын директору Армен Арутюнян Бириккен Улуттардын Азык-түлүк жана айыл чарба уюму (ФАО) тарабынан уюштурулган "Азык-түлүк тутумдарын туруктуу өзгөртүү үчүн шаардык жана жергиликтүү азык-түлүк тутумдарын колдонуу" панелдик сессиясынын алкагында туруктуу өзгөрүүлөргө жетишүүдө алардын трансформациясы боюнча азык-түлүк турумдарынын өзөктүү ролу жөнүндө баяндамасы менен чыгып сүйлөдү. ЕЭК өкүлү Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн агроөнөр жай комплексине инновациялык технологияларды жайылтуу механизмдери жөнүндө айтып берди, алар анын ичинде шаардык айыл чарбаны өнүктүрүүгө жана өсүп жаткан шаарларда азык-түлүк коопсуздугун камсыздоого өбөлгө түзөт. "Азыркы учурда ЕАЭБде биздин Бирликтин бардык өлкөлөрүнүн бизнес өкүлдөрүнүн ортосунда инновациялык өнүмдөрдү өндүрүү жана жайылтуу жана кызматташтыкты жөнгө салуу жагында тажрыйба жана билим алмашуу үчүн ар кандай аянтчалар түзүлүүдө", – деп белгиледи Армен Арутюнян. Форумдун талааларында ЕЭК өкүлдөрү бир катар жумушчу жолугушууларды өткөрүштү. Бириккен Улуттардын Азык-түлүк жана айыл чарба уюмунун Европа жана Борбордук Азиядагы регионалдык өкүлчүлүгүнүн регионалдык программаларынын жетекчиси Раймунд Йеле менен ЕЭК жана ФАОнун өз ара иштешүүсүнүн келечектүү багыттары талкууланды. Германиянын ишкер чөйрөлөрүнүн өкүлдөрү менен үрөнчүлүк чарбасын өнүктүрүү, ЕАЭБде үрөн өндүрүү, айыл чарбасынын натыйжалуулугун жогорулатуу үчүн өсүмдүк өстүрүүдө инновациялык технологияларды колдонуу, ЕАЭБдин ички рыногунда жана үчүнчү өлкөлөрдүн рынокторунда өсүмдүк өстүрүүчүлүк продукциясынын атаандаштыкка жөндөмдүүлүгү, айыл чарба өсүмдүктөрүнүн үрөндөрүн экспорттоо боюнча логистикалык чечимдерди издөө маселелери каралды. 
24 Jan 2023 ЕЭК кубаттуулугу 5-50 миң кВт чейин газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүнө бир жылдык мөөнөткө алып келүү бажы алымдарын нөлгө түшүрдү Евразия экономикалык комиссиясынын Коллегиясы кубаттуулугу 5-50 миң кВт чейин газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүнө алып келүү бажы алымынын ченин убактылуу негизде нөлгө түшүрүү чечимин кабыл алды (2024-жылдын 31-мартына чейин кошо алганда). Азыркы учурда ЕАЭБ ББТ тийиштүү чени бажы наркынан 5%ды түзөт. Каралуучу бөлүктөргө корпустун дөңгөлөктөрү, төмөн басымдагы турбинанын компрессорлору жана чыгаруучу диффузорлору, валдын алдыңкы башы, компрессордун диски, таянычтар, үйлөөчү абанын муздаткычынын жылуулук алмаштыргычы, кошумча тутумдардын редуктору жана Италиядан алынып келүүчү башка бөлүктөр, АКШдан жана Нидерланддардар алынып келүүчү ар кандай клапандар, ошондой эле Германиядан жана Улуу Британиядан киргизилүүчү айрым башка бөлүктөр кирет. "Чара Евразия экономикалык бирлигинин аймагында акыркы продукцияны өндүрүүнү өнүктүрүүгө өбөлгө түзөт жана анын ичинде, жаратылыш газын магистралдык газ түтүктөрү боюнча ташуу үчүн компрессордук станцияларда колдонулуучу газ-соруучу агрегаттарга орнотулган газ түтүктөрүн даярдоого да таасирин тийгизет", - деп баса белгиледи ЕЭКтин соода боюнча министри Андрей Слепнев. Анын айтымында, чечим ЕАЭБдин мунай-газ өнөр жайынын ишканаларын жаңы муундагы энергетикалык жабдуулар менен камсыздоого, ошондой эле Евразия өлкөлөрүнүн газ-транспорт тутумдарын модернизациялоону жүргүзүүгө мүмкүндүк берет. Министр ошондой эле азыркы учурда Бирликте газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүн өндүрүүнү локалдаштыруу боюнча программалар жигердүү ишке ашырылып жатканын белгиледи. Бошотулган каражаттарды 2025-жылга чейин аяктоо үчүн, тиешелүү иш-чараларды андан ары кеңейтүүгө багыттоо пландаштырылууда. Маалымат ЕЭК Коллегиясынын 2014-жылдын 15-июлундагы № 110 жана 2016-жылдын 1-мартындагы № 21 чечимдерине ылайык, 2014-жылдын 2-сентябрынан тарта 2021-жылдын 31-декабрына чейин кошо алганда, газ түтүктөрүнүн бөлүктөрүнө карата бажы наркынан 0% өлчөмдө алым чени колдонулган.
24 Jan 2023 ЕЭК жарылуучу жана баңги заттарды издөө жана идентификациялоо тутумун жакшыртат Евразия экономикалык комиссиясында жарылуучу жана баңги заттарды издөө жана идентификациялоо тутумуна карата Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн бирдиктүү типтүү талаптарын иштеп чыгуу башталды. ЕЭКтин Бажы инфраструктурасы департаментинин директору Данияр Иманалиевдин катышуусу менен өткөн тийиштүү эксперттик топтун биринчи отурумунда, Бирликте өткөрүү пункттарында азырынча мындай бирдиктүү талаптар жок экендиги белгиленген. Бүгүнкү күндө мүчө мамлекеттерде контролдоо шаймандары колдонулуп, алардын мүнөздөмөлөрү айырмаланышы мүмкүн. "ЕАЭБдин алкагында типтүү талаптарды кабыл алуу Бирликтин бүтүндөй тышкы чек арасында бажы контролун жүргүзүүдө бирликтик мамлекеттердин мамилелерин айкалыштырууга мүмкүнчүлүк берет", - деп баса белгиледи Данияр Иманалиев.  Эксперттик топтун мүчөлөрү документти иштеп чыгуу, баарынан мурда, ЕАЭБде баңги жана жарылуучу заттарды мыйзамсыз алып өтүү коркунучун азайтууга жана аларды издөө жана идентификациялоо тутумуна типтүү талаптарды оптималдаштырууга багытталгандыгын белгилешти. Бирдиктүү типтүү талаптарды кабыл алуу бирликтик өлкөлөрдүн жана алардын калкынын коопсуздугун жогорулатууга жардам берет.
24 Jan 2023 ЕЭК темир жол транспорттук чыгымдарын эсепке алуунун тартибин тактады Евразия экономикалык комиссиясы Евразия экономикалык бирлигине темир жол боюнча ташылып келген товарлардын бажы наркын аныктоо үчүн транспорттук чыгымдарды эсепке алуунун тартиби такталды. Мындай товарлардын бажы наркына Бирликтин бажы чек арасына чейин эсептелген транспорттук чыгымдарды кошуу керектиги аныкталды.  Чечим бизнес-коомдоштуктун сунуштарынын негизинде, ЕАЭБде укук колдонуу тажрыйбасын талдоонун жыйынтыктары боюнча кабыл алынган. Ал ишкерлерге жана темир жолдорго ташылып келүүчү товарлардын бажы наркына киргизилүүгө тийиш болгон транспорттук чыгымдардын суммасын кайсыл болбосун жагдайларда так аныктоого мүмкүндүк берет. Бул товарларды темир жол транспорту менен ташууга кеткен чыгымдарды бажы наркына киргизүү боюнча талаш жагдайларды четтетүүгө жардам берет.
24 Jan 2023 Программалык комитет ЕАЭБ мамлекет башчыларынын катышуусу менен II Евразиялык экономикалык форумга даярдыкты талкуулашты Евразия экономикалык комиссиясынын аянтчасында ЕЭКтин соода боюнча министри Андрей Слепневдун төрагалыгы алдында II Евразиялык экономикалык форумга даярдык боюнча программалык комитеттин биринчи отуруму болуп өттү. Форум "Евразия интеграциясы көп полярдуу дүйнөдө" урааны менен үстүбүздөгү жылы өткөрүлмөкчү. Пленардык сессиясына Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн башчылары катыша турган иш-чара, Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин отурумунун алдында 24-25-майда өткөрүлүшү пландаштырылган. ЕЭКтин ченемдик-укуктук актыларына ылайык, Евразия экономикалык форуму жыл сайын ЕАЭБде төрагалык кылган өлкөдө өткөрүлөт, башкача айтканда бул жылы ал Россия Федерациясында өтөт.  Программалык комитеттин отурумунда Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн ыйгарым укуктуу ведомстволорунун жана бизнесинин, ошондой эле ЕЭКтин түзүмдүк бөлүмдөрүнүн өкүлдөрү форумдун жалпы концепциясын жана алдын ала мазмунун, панелдик сессиялардын мүмкүн болгон темаларын жана анын "талааларында" иш-чараларды өткөрүүнү талкуулашты. Форум Бирликтин заманбап дүйнөдөгү позициясына багытталгандыгына байланыштуу тематикалык сессиялар жана диалогдук иш-чаралар эл аралык күн тартибинин эң актуалдуу темаларын козгойт - заманбап евразиячылыктын көз караштарынын негиздери, ЕАЭБдин он жылга стратегиялык милдеттери, санариптик трансформациясы, климаттык чакырыктар жана Бирликтин консалидацияланган жообу, энергетикалык, азык-түлүктүк коопсуздугу, ШКУ, БРИКС, АСЕАН өлкөлөрү, Африканын жана Араб Чыгышынын мамлекеттери менен өз ара мамилелер.
23 Jan 2023 Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин Төрагасы, Россия Федерациясынын Президенти Владимир Путиндин 2023-жылы Бирликтин органдарында Россиянын төрагалыгына байланыштуу ЕАЭБ мүчө мамлекеттеринин башчыларына кайрылуусу 2023-жылдын 1-январынан тарта Россия Жогорку Евразия экономикалык кеңешинде, Евразия өкмөттөр аралык кеңешинде жана Евразия экономикалык комиссиясынын Кеңешинде төрагалыкты кабыл алды. 2015-жылы негизделген учурдан тартып Евразия экономикалык бирлиги ишенимдүү өнүгүп келе жатат, өзүнүн натыйжалуулугун жана керектүүлүгүн айкын көрсөтүүдө. Бирликтин мүчө мамлекеттеринин өз ара соодасынын абсолюттук көлөмү бул мезгил аралыгында 60%га өстү жана 2021-жылы тарыхый максимумга - 73,1 млрд долларга жетти, ал эми тышкы сооданын көлөмү 46%га – 846,3 млрд долларга чейин өстү. Ошону менен бирге жыл сайын Бирликтин ички соода жүгүртүүсүндө кошумча наркы жогору чийки зат эмес товарлардын үлүшү жогорулоодо. Калктын жан башына алганда ИДПнын жалпы өсүшү 28,7%ды түздү, ал эми улуттук валюталардагы төлөмдөрдүн үлүшү 75%га жакындады. Биздин тыгыз интеграция пандемияга жана бир катар өлкөлөрдүн мыйзамсыз санкцияларды колдонуусуна байланыштуу курчуп кеткен жакырчылык, климаттын өзгөрүшү, ресурстардын тартыштыгы, анын ичинде эң маанилүү ресурстардын – азык-түлүк, суу, энергия булактарынын тартыштыгы сыяктуу глобалдык көйгөйлөргө татыктуу жооп болуп калды. Бирликтин калыптанып жаткан көп полярдуу дүйнөнүн кубаттуу, өз алдынча, өзүн-өзү камсыз кылуучу уюлдарынын бири болуу, биздин баалуулуктарды бөлүшкөн жана ЕАЭБ менен кызматташууга умтулган бардык көз карандысыз мамлекеттер үчүн тартуу борбору болуу үчүн бардык мүмкүнчүлүктөрү бар экени анык. Албетте, биз бардык багыттарда - саясий, экономикалык, өнөр жай, каржы жана технологиялык чөйрөлөрдө интеграцияны андан ары тереңдетүү үчүн мүмкүн болгон бардык аракеттерди жасайбыз. Буга байланыштуу учурдагы "2025-жылга чейин Евразия экономикалык интеграциясын өнүктүрүүнүн Стратегиялык багыттарын" ишке ашыруунун жүрүшүн биргелешип баалоо жана үстүбүздөгү жылы 2030 жана 2045-жылдарга чейинки мезгилде интеграциялык өз ара иштешүүнүн негизги багыттарын аныктай турган узак мөөнөттүү пландаштыруунун жаңы документтерин даярдоого киришүү максатка ылайыктуу деп эсептейбиз. Биргелешкен иштин эң маанилүү стратегиялык артыкчылыктарынын бири ЕАЭБдин мүчө өлкөлөрүнүн технологиялык потенциалын өнүктүрүү, бул жаатта чыныгы көз карандысыздыкка жана өзүн-өзү камсыз кылууга жетишүү болушу керек экендиги анык. Автомобиль жана химия өнөр жайы, транспорттук машина куруу, микроэлектроника, авиа куруу, кеме куруу, фармацевтика, санариптик экосистемалар, альтернативдик энергетика, айыл чарба машиналарын куруу, биотехнологиялар жана үрөнчүлүк сыяктуу экономиканын алдыңкы секторлоруна заманбап илимий-техникалык чечимдерди иштеп чыгууга жана киргизүүгө күч-аракеттерди бириктирүүнү сунуштайбыз.
20 Jan 2023 ЕЭК жана ЕАЭБ өлкөлөрүнүн ЖМКлары 2023-жылдагы биргелешкен иштерди талкуулашты 2023-жылы Евразия экономикалык комиссиясынын жана ЕАЭБ органдарынын ишмердүүлүгүн маалыматтык коштоонун келечегин ЕЭКтин штаб-квартирасында өткөн жолугушуунун жүрүшүндө Комиссиянын протокол жана уюштуруучулук камсыздоо департаментинин директору Данияр Турусбеков жана Евразия экономикалык бирлигинин өлкөлөрүнүн алдыңкы ЖМК өкүлдөрү талкуулашты. Жолугушууну ачып жатып, Данияр Турусбеков чогулган журналисттерге ЕАЭБ органдарынын ишмердүүлүгүн жигердүү чагылдыргандыгы үчүн ыраазычылык билдирди жана 2023-жылы мындан да интенсивдүү кызматташууга ишенимин билдирди. "Коллегиянын Төрагасынын жана биздин Департаменттин атынан сиздерге, урматтуу коллегалар, Евразия экономикалык интеграциясын чагылдырууда ар тараптуу көмөк көрсөткөндүгүңүздөр үчүн ыраазычылык билдиребиз. Ички талдоонун жыйынтыгы боюнча 2022-жылы Бирлик коомдук талаада 90 миң жолу эскерилгени, Комиссия - 24 миң билдирүүлөрдө маалымдалганы аныкталган. Жалпысынан калктын ЕАЭБге болгон маалыматтык кызыгуусу жогорулагандыгы байкалууда, бул албетте көбүнесе сиздердин эмгегиңиздердин үзүрү экени анык. Бүгүнкү күндө Комиссияга аккредитацияга Бирликтин бардык өлкөлөрүнүн 14 ЖМКларынан 80ден ашык журналисттер өтүнмө беришти. Биз буга абдан кубанычтабыз жана биздин жемиштүү кызматташтыкты бекемдөөгө даярбыз", - деп белгиледи Данияр Турусбеков. Департаменттин директорунун айтуусу боюнча, Комиссия ЖМК өкүлдөрү үчүн ар дайым ачык жана тыгыз жана өз ара пайдалуу маалыматтык өнөктөштүк багытын мындан ары да карманууга даяр. Данияр Турусбеков ЖМК өкүлдөрүн Россия Федерациясы төрагалык кылган жылы ЕАЭБде өткөрүлө турган ири иш-чаралар, анын ичинде 2-3-февралда Алматыда (Казакстан Республикасы) өткөрүүгө пландаштырылган Евразия Өкмөттөр аралык кеңеши, Жогорку Евразия экономикалык кеңешинин отурумуна арналып, 24-25-майда өтө турган жана Евразия экономикалык форуму жана Россияда 2023-жылдын июнуна пландаштырылган бир катар расмий иш-чаралар жөнүндө маалымдады.  Жолугушуунун аягында ЖМК өкүлдөрүнө Комиссиянын иш-чараларында иштөө үчүн ЕЭКтин аккредиттелген карталарын ыйгаруу салттуу аземи болуп өттү. Маалымат ЕЭКтин алдындагы аккредиттөөгө өтүнмөлөр ЕАЭБ өлкөлөрүнүн эң рейтингдүү жалпыга маалымдоо каражаттарынан келип түштү – ТАСС МА, РБК телеканалы, "Российская газета", "Мир" МАТРК, "Хабар 24" телеканалы, Кыргыз Республикасынын Коомдук телерадиокорпорациясы (КТРК), Армениянын Коомдук телекомпаниясы, БелТА МА, "Казинформ" МА ж.б.
19 Jan 2023 Андрей Слепнев Тегеранда Иран менен эркин соода аймагы жөнүндө макулдашуу боюнча сүйлөшүүлөрдү аяктоо маселелерин талкуулады Евразия экономикалык комиссиясынын соода боюнча министри Андрей Слепневдун Тегеранга эки күндүк сапары аяктады, анын башкы максаты делегация башчыларынын деңгээлинде Евразия экономикалык бирлиги менен Иран Ислам Республикасынын ортосунда эркин соода жөнүндө келишимди түзүү жөнүндө сүйлөшүүлөрдүн негизги маселелерин кароо болгон. Иран тараптан сүйлөшүүлөр делегациясын Ирандын өнөр жай, кен жана соода министринин орун басары, сооданы өнүктүрүү боюнча уюмдун жетекчиси Алиреза Пейман Пак жетектеди. Сүйлөшүүлөрдү аяктоо жана макулдашууга кол коюу үчүн зарыл болгон сүйлөшүп келишкендиктердин модалдуулуктары каралды. Агрардык продукциянын айрым категорияларынын рынокко өз ара жеткилигин кошпогондо, бардык маселелер макулдашылды. Бул маселелер боюнча талкуулар улантылмакчы. Жолугушуунун жыйынтыгы боюнча сүйлөгөн сөзүндө Андрей Слепнев Иран менен кызматташууну өнүктүрүүнүн жогорку динамикасын баса белгиледи. 2021-жылы ЕАЭБ менен Ирандын ортосундагы товар жүгүртүү 74%га, ал эми 2022-жылдын биринчи 10 айында - өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу дагы 25%га өскөн. "Транспорт жаатында, өнөр жай, айыл чарба жана азык-түлүк коопсуздугун камсыздоодогу кооперациялар, ошондой эле башка тармактарда узак мөөнөттүү өз ара пайдалуу кызматташтыкты өнүктүрүүнүн келечеги кеңири. Келечекте кол коюла турган макулдашуу бул биргелешкен пландарды дыкат сүйлөшүп келишкендиктер менен бекемдөөгө мүмкүндүк берет", - деп белгиледи ЕЭКтин соода боюнча министри. Сапардын жүрүшүндө ошондой эле Ирандын тышкы иштер министринин экономикалык маселелер боюнча орун басары Мехди Сафари менен жолугушуу өткөрүлдү. ЕАЭБ менен Ирандын экономикалык өз ара иштешүүсүнүн негиздерин бекемдөө боюнча мындан аркы мүмкүн болгон кадамдар талкууланды. Мындан тышкары, Андрей Слепнев Евразия экономикалык бирлигинин мүчө мамлекеттеринин дипломатиялык өкүлчүлүктөрүнүн башчылары менен жолугушту.
Дагы көрсөтүү